Hipofiz Bezi

A+
A-

HİPOFİZ BEZİ:

Önde bulunan “Adenohipofiz” ve arkada bulunan “Nörohipofiz” olmak üzere iki bölümden oluşan bir salgı bezidir. Bu salgı bezi beyin sapında bulunup kafa kemiklerinden ” Sfenoid” kemiği cisminin üst yüzünde bulunan ve “Türk Eğeri” adını alan çukurcuğun içine yerleşmiştir. Hipofiz bezi “Hipofiz sapı” denilen bir oluşum aracılığıyla hipotalamusa damarsal ve sinirsel bir bağlantıyla bağlanmıştır.

Sponsorlu Bağlantılar

Adenohipofizde başlıca üç çeşit epitel’hücresi bulunur. Bu hücrelerin çevresi zengin bir damar ağıyla sarılmıştır. Bu nedenle bu hücrelerin açığa çıkan hormonları kolayca kana karışırlar. Adenohipofizdeki hücreler şunlardır: “Asidofil hücreler”, “Bazofilhücreler” ve “Kromofob hücreler”. Asidofil hücreler salgı hücrelerinin yaklaşık % 40′mı oluştururlar. Bu hücrelerden “Büyüme Hormonu” (BH) ve “Prolaktin Hormonu” salgılanır.

Bazofil hücreler salgı hücrelerinin yaklaşık % 10′unu oluşturur. Bu hücrelerden “Adrenokorti-kotrop Hormon” {ACTH), “Folikül Stimulan Hormon” (FSH), “Luteinizan Hormon” (LH) ve “Tirotrop Hormon” (TSH) salgılanır. Kromofob hücreler salgı hücrelerinin °/o 50′lik bölümünü oluştururlar. Bu hücrelerin salgı yapmadıkları ama gerek duyulduğunda asidofil ya da bazofil hücrelere dönüşüp onların salgılarını salgıladıkları düşünülmektedir. Başka bir anlatımla bu hücrelerin “yedek hücreler” oldukları kabul edilmektedir. Anımsanacağı gibi adenohipofiz “Hipofiz sapı” içinde yer alan “Hipotalamiko-Hipofizer Portal Sistem” aracılığıyla hipotalamusun denetimi altında bulunmaktadır.

Sponsorlu Bağlantılar

Hipofizin arka bölümünü oluşturan “Nörohipofiz” “Pituisit” denilen hücrelerden ve hipotalamustan gelen sinir liflerinin burada sonjanan uçlarından ve zengin bir damar ağından kurulmuştur. Bilindiği gibi nörohipofizde salgılaüaû hormonlar aslında hipotalamustaki sinir hücrelerinde sentez edilir. Bu hormonlar daha sonra hipofiz sapından geçen sinir lifleri aracılığıyla nörohipofize taşınır ve burada salgılanır. Pituisitler bu salgıları toplayıp depolar ve gerektiğinde kan dolaşımına verirler. Nörohipofizde biriken ve gerektiğinde kan dolaşımına verilen hormonların sayısı ikidir: Bunlar “Antidiüretik Hormon” (ADH) ve *’Oksitosin”dir.

HİPOFİZ HORMONLARI
Hücrelerin yenilenmesi ve bölüne­rek çoğalabilmesi, başka bir deyişle, büyüme ve yaşamın sürekliliğinin sağ­lanabilmesi için gerekli birçok madde hipofızde bireşimlenir; bu maddeler metabolizma etkinliklerinin büyük bir bölümünü başlatır ve denetler. Bezin ağırlığı 0,5 gr’den biraz fazladır.

YERİ VE YAPISI
Hipofiz, kafatasının içinde, kafa tabanı­nı oluşturan kemiklerden kamamsı ke­miğin çukuru (Türk eyeri) üzerinde otu­rur. Beyni ve omuriliği çevreleyen zarlardan en dışta yer alan sertzar bu çuku­run içini tümüyle sararak üstü açık bir kesecik oluşturur. Bu kesecikte yer alan hipofiz, hipotalamusun dışındaki tüm komşu oluşumlardan ayrılmıştır. Beyni oluşturan yapılardan biri olan hipotala-mus, hipofizin üstünde yer ahi ve beze bir sapla bağlıdır.
Hipofiz 0,5 cm yüksekliğinde, ön­den arkaya 1 cm uzunluğunda ve 1-1,5 cm eninde küçük bir organdır; birbirin­den tümüyle ayrı iki bölümden, ön lob ve arka lobdan oluşur. İkisini birleşti­ren ara lob, insanda körelmiş, damarsız bir kalıntı haline dönüşmüştür. Sürün­genler ve kurbağalarda ara lobdan, deri renginin ayarlanmasını sağlayan pig­ment hücrelerini (melanosit) uyaran melanosit uyarıcı hormon (MSH) salgı­lanır. İnsanda, böbreküstü bezlerinden hormon salgılanmasını uyaran adreno-kortikotrop hormonun (ACTH) türevle­rinden biri MSH gibi görev yapar. Arka lob ön lobdan daha küçüktür; yukarıya doğru devam ederek sinirsel hücreler­den oluşan ve hipotalamusla doğrudan ilişki içinde olan sap bölümünü oluştu­rur. Arka lob sinir dokusundan oluştu­ğundan nörohipofiz adım alır. Öte yan­dan, ön lob tümüyle salgıbezi yapısında olduğundan adenohipofiz olarak adlan­dırılır.
Arka hipofiz sinir sisteminin bağdoku hücreleri olan nöroglialara benzer hücrelerden oluşur. Bunlar öteki iç sal­gıbezi hücreleri gibi hormon üretip salgılamaz, bu bölgeden salgılanan hor­monları depolar. Başka bir deyişle, bu lobdan kana salgılanan hormonlar hipotalamusta üretildikten sonra hipo­fiz sapı aracılığıyla arka lobdaki hüc­relere taşınıp depolanır ve gene hipota
lamustan gelen uyanlar doğrultusunda kana verilir.
Ön hipofiz, aralarında bağlantılar olan hücre kordonlarından oluşur; bun­ların salgıladığı hormonlar doğrudan bağlantılı oldukları kılcal damar göl­cüklerine boşalır. Önhipofîzden altı farklı hormon salgılanır. Bu hormonla­rın hangi hücreleden salgılandığını ayırt etmek için hücre boyama tekniği kulla­nılır. Bu teknik, hormonların salgılan­madan Önce hücrede granül halinde ol­duğu görüşüne ve belirli granüllerden belirli hormonların oluştuğu varsayımı­na dayanır. Hipofiz hücrelerinin yanya yakını sıradan boyalarla boyanmaz; bu hücreler kromofob (boya tutmaz), boya­nanlar ise kromofil (boya tutan) olarak adlandırılır. Kromofil hücrelerden bazıları (asidofil) asit boyalarla, bazıları (bazofil) ise baz boyalarla boyanır. Asİ-dofil hücreler a (atfa), bazofil olanlar ise {3 (beta) hücreler olarak bilinir. Gamma hücreleri ise boyanabilir az sa­yıda granül içerir. Günümüzde histo-kimyasal yöntemlerle her bir hormonun hangi hücreden salgılandığı belirlene-bilmekte ve bu hücreler salgıladıkları hormona göre adlandırılmaktadır.
Kromofob hücreler henüz hormon oluşturmaya başlamamış, olgun olma­yan hücrelerdir; gerektiğinde olgunlaşarak kromofil hücrelere dönüştüğünden boyanabilir granüller içermez. Kromo­fil hücrelerin salgı işlevi vardır; gamma hücreleri ise hormon üreten, salgılayan ve içinde çok az granül bulunan yaşlı hücrelerdir. însan patolojisi gözlemleri ve hayvan deneyleri sonucunda hangi hormonların hangi hücrelerde üretildiği saptanmıştır. Alfa ya da asidofil hücre­ler, vücut gelişimini sağlayan somatotrop hormon (STH) ve kadınlarda süt yapımını uyaran laktotrop ya da luteot-rop (lutein yapıcı) hormonu (LTH) üre­tip salgılar. Beta ya da bazofil hücreler ise böbreküstü bezinin işlevlerini uya­ran adrenokortikotrop hormonu (ACTH); tiroit işlevini düzenleyen tireotrop hormonu (TSH); kadında yumur­tanın geliştiği foliiküllerin olgunlaşma­sını, erkekte ise sperma hücrelerinin ya­pımım uyaran folikül uyarıcı hormonu (FSH); kadında san cismin (Corpus luteum) oluşumunu, erkekte İse testoste­ron yapımım uyaran lutein yapıcı hor­monu (LH) üretir ve salgılarlar.

Soru

Hipofîz tümörleri ne kadar büyüyebilir?

Cevap
Hipofiz tümörlerinin büyüklüğü birkaç milimetreden birkaç santimet­reye kadar değişir. Tümör kütlesi ani kan toplanmasına bağlı olarak genişleyebilir.

Sponsorlu Bağlantılar
YORUMLAR
  1. mehmet dedi ki:

    merhaba benim kan tahlilinde prolaktin değerlerin altında çıktı emar çktim hipofiz bezi 3 m dedi benim şikayetlerim isteksizlik ve sertleşme sorunu yaşıyorum. beni bu konuda aydınlatırsanız sevinirim şimdiden teşekür ederim.

  2. ferdi dedi ki:

    merhabalar benm sırtımda çiçek gibi yara çıktı ve kaşınıyordu dr gittim hipofz salgısın yüksek oldugunu söyledi ayrıca kaşınıyo sırtımdaki yara lar bundanmı

  3. talha dedi ki:

    hipofiz bezlerinin çalışmasının bozulmasının sebebleri nelerdir?

  4. dilek dedi ki:

    mrb. emar sonucumda hipofiz kalınlgi 5 mm olması gerekirken 3 mm capinda incelme vardir diye emar raporunda yaziyordu. bu ne anlama gelir hipofiz niye ve neyden dolayi incelir. bunun incelmesi nelere yol acar bna ne zarar olur? cevap rsanzyazaza

  5. dilara dedi ki:

    merhaba,eşimin testosteron hormonu çok düşük çıktı,68 lerde.. peki tedavi olması kolay mı,çocuk olması ihtimali olur mu hipofiz bezi hormonuna da bakılacak aydınlatır mısınız

  6. BELGİN dedi ki:

    MERHABA BENİM ABLAM 40 YAŞINDA VE HİPOFİZ HASTASI.5 DEFA AÇIK AMELYAT 2 DEFA BURUNDAN 1 KEZDE RADYO TERAPİ GİRDİ AMA HALENDAHA SÜREKLİ BU HASTALIKTAN ŞİKAYETÇİYANİ TÜMÖRİ YİNE BÜYÜMÜŞ BUNUNLA İLGİLİ BAŞKA TEDAVİ YÖNTEMİ YOKMU ACİL NE OLURSUNUZ PSİKOLOJİSİ ÇOK BOZUK.

  7. bükre dedi ki:

    merhaba ben 13yaşındayım ve arkadaşlarımdan yaşça küçük gözüküyorum genellikle 10cm gibi bi farkla kısayım ve zayıfım bu ilerisi için iyi fakat şimdilik kötü gelişmem için sağlıklı besleniyorum elimden gelen herşeyi yapıyorum valeybolada gidiyorum fakat hiç kilo alamıyorum sadece boyum orantılı bir şekilde uzuyor lütfen nasıl gelişebileceğim bana yardım edermisiniz??:(

  8. bilgi dedi ki:

    mrb oğlumun hıpofız/adr.kor.hor. somatomadin cıgf-1 tahlilde çıkan sonucu 109
    bu durumda endişelenmem gerekirmi

  9. kezban dedi ki:

    mrb hipofiz bezi ön lob sol lateral kesimde dinamik incelemede hipofiz bezine göre hipointens kalan 3x4mm. boyutlarında ne anlama geliyo cvp bekliyom lütfen

  10. savaş dedi ki:

    merheba eşim doğumdan sora troid hastası oldu yaklaık 7 senedir ilaç kullanıyor.7 aydır da eşime akromegli tanısı konulmuştur eşimde yüzünde kıllanma aşırı kilo almave adetdöneminin cok kısa ve eskisi gibi olmadığı farkına vardık şu an eşim bipolar bozukluk tedavisi görüyor lithuril ve depakin ilaçları kullanıyor sorum ise bu ilaçların bu hastalıklara etkisi nediracaba eşimin psikolajik rahatsızlığı yok da akromegali hastalığından mı kaynaklanıyor cevep verirseniz cok sevinirin teşekkürler

  11. ahmet dedi ki:

    slm benım bababım hıpofız bezınde 3 mm tumor bulundunu soyledıler ve ufak olduhu ıcın cerrahı işlem duşunulmedı ve tansıyon yuksek seyrettıgı ıcın beyınde kan goruldu ve yurume kabıleyıtı kaybettı ataksı yurutüş var sımdı bu yaklasık beş sene once oldu bazen ıse baş donmesı kusma gıbı yuksek seyırde tansıyon yukselıyo bunun çaresı yokmu tedavı nasıl uygulanır suan tansıyon hapı ve denge abı kullanıyo kansulandırıcı yok kanama olduhu ıçin ne yapmam gerek en azından ataksı yuruyuşu bıraz daha duzelsın

  12. hacer dedi ki:

    merhaba 33 yaşında iki çocuk annesiyim ilk çocugumdan sonra memelerimde süt kesilmedi 4,5 ay parlodel tedavisi gördüm devam edemedim mide sorunu yüzünden ilaç kesimi sonunda üç gün sonra tekrar geldi süt ilaç tedavisini bıraktım
    8 yıl sonra ikinci çocugum oldu 2,5 yıl emzirdim bir yıl oldu keseli memeden sıktıgım zaman hala süt var ve kollarımda aşırı derecede ağrı var özellikle sağ kolum parmaklarım uyuşuyo dirsek içine üç doz iğne yapıldı geçmedi sonrasında 15 gün fizik tedavi gördüm yine geçmedi ayrıca halsizlik ve uyku halim çok oluyo sanki bazen titreşimdeymişim gibi hissediyorum kendimi otururken ani kalkışlarımda sarsılıyorum düşecek gibi oluyorum bazen araba içindeymişim gibi mide bulantısı ve sersemlik oluyo sebebi ne olabilir yardımcı olursanız sevinirim beni aydınlatın ltf cevabınızı bekliyorum

  13. gülsah akyürek dedi ki:

    merhaba ben almanyada yasiyorum sizden türkiyede yasayan yegenim icin bilgi almak istiyorum yegenim 11 yasinda ve 3 yasindan beri gitelman sendromu hastasi bir senedirde böbrek yetmezligi saptandi ilac tedavisi görüyor simdide doktorlar büyümesinin durdugunu sölüyorlar beynindeki hipofiz bezinde incelme saptanmis ve bize sadece doktor dilinde konusup baslarindan savuyolar allah askina bizi aydinlatin bu nasil bir hastalik nedenleri ve ilerde ne olabilir zararlari nelerdir ne olur cevap yazin….

  14. ceylan dedi ki:

    merhaba 3 gün öcce baş ağrısı baş dönmesi ile dr gittim beyin mr çekildi hipofiz üst konturu bombe görünümünde olup hipofiz mrg önerilir ya ben çok merak ediyorum acele cvp yazarsanız sevinirim bu nedir çokmu zararlı bi hastalık

  15. meyra dedi ki:

    merhaba ben bir konuda fikrinizi almak istiyorum.20 yaşındayım hipofiz bezimde büyüme olduğu söylendi,ayrıca 1,7cm. boyutlarında bir kitleye rastlanmış.doktorum benden hormon testi istedi.ben size bu testle bakireliğin belli olup olamiyacagını danışmak istiyorum..acil cevap verirseniz çok sevinirim.. şimdiden teşekkür ederim

  16. özlem dedi ki:

    ben 18 yaşındayım bekarım benim şikayetim proloktin hormonu yüksekliği kadın doğum dr. agnucaston verdi 3 ay kullandım tahlil yapıldı yine yüksek cıktı dr.dostinex verdi 6 ay kullan dedi genel cerahi dr.um beyinden olabilir dedi hipofiz emarı istedi ilaçlı dün cekim için gittim 2 kere çekime girdim fenalaştığım için çıkmak zorunda kaldım emar cektiremiyorum nefesim kesiliyo çektiremiyorum başka bişeyle çektirsek ne olabilir yardım edin emar olmaz nefes alamıyorum tıkanıyorum cevapınızı bekliyorum

  17. zekine akkuş dedi ki:

    iyi günler. vereceğiniz bilgilere şimdiden teşekkür ederim.benim sorunum doğumdan sonra her iki göğsümde akıntı kesilmedi.doğum yapalı 12 sene oldu 2 çocuğum var.nereye başvuracağımı bilmiyorum.vücudumda halsizlik isteksizlik başdönmeleri yorgunluk hissediyorum.bir arkadaşım kendi hikeyesindede aynı şeyleri anlattı ve tedaviye başladığını endokilin bölümüne başvurduğnu söyledi ve hipofiz bezinde rahatsızlık olduğunu söyledi.bende telaşlandım araştırmaya başladım.internetteki bilgileri okuyunca sorma gereği duydum.ne yapabilirim beni yönlendirirseniz sevinirim.tşk.

Yandex.Metrica