BİLİRUBİN

A+
A-

BİLİRUBİN NEDİR?

Kanda dolaşan eritrositlerin or­talama ömrü 120 gün kadardır. Bu süre sonunda parçalanan eritrositlerin içindeki hemoglobin bir dizi kimyasal reaksiyonla bilirubine dönüştürü­lür. Hemoglobin kırmızı renkli bir bileşik olduğu halde, bilirubin sarı renklidir. Hemoglobinin yıkılmasıyla oluşan bilirubin serumda albumine bağlanarak karaciğere taşı­nır. Bu tip bilirubine indirekt bilirubin denilmek­tedir. Karaciğere gelen bu bilirubin glukuronika-sitle birleşerek suda erime özelliği kazanır ve safra yoluyla bağırsağa atılır.; Bu tip bilirubine de direkt bilirubin denilmektedir. İkisi birlikte total bilirubini oluştururlar. Serumdaki normal değer­leri: direkt bilirubin için % 0.1-0.4 mg, indirekt bilirubin için % 0.1-0.6 mg ve total bilirubin için %0.2-l mg arasındadır. Serumdaki bilirubin artışı ile birlikte gözün sklera tabakasının, derinin ve mukozaların sarıya boy anma siyi a görülen tabloya sarılık denilmektedir. Sarılık genellikle üç değişik nedenle oluşmaktadır:

1) Yılan, akrep, böcek gibi hayvanların zehirleri, yanlış kan transfizyonları gibi nedenlerle eritrositlerin normalden çok fazla yıkılması
2) Virüs ve bakteri infeksiyonlarıyla siroz gibi karaciğer hücrelerini bozan olaylarda karaciğerin normal miktarda oluşan bilirubini metabolize edememesi
3) Karaciğerle bağırsak arasındaki safra yolarında taş ya da tümör nede­niyle olan tıkanmalarla bilirubinin bağırsağa atlamaması.

Sponsorlu Bağlantılar

BİLİRUBİN METABOLİZMASI:

Bilindiği gibi alyuvarlar içinde hemoglobin demlen ve oksijeni kendisine bağlayarak taşıyan bir madde bulunmaktadır. Hemoglobin başlıca “Hem” ve “Globin” bölümlerinden oluşmuştur. Yaşlanmış ya da anormal alyuvarlar parçalanarak, kan dolaşımından uzaklaştırılır. Bu işlem özellikle dalakta gerçekleştirilmektedir. Daha geniş bir yaklaşımla, vücudun “Retiküloendotelyal sistemi” (RES) birçok görevin yanrsıra, yaşlı ve/veya bozuk alyuvarları kan dolaşımından uzaklaştırma görevini de üstlenmiştir. Yaşlı ve bozuk alyuvarlar RES hücreleri tarafından parçalanır. Daha sonra alyuvarların hemoglobini bu hücreler tarafından hücre içine alınır. RES hücreleri alyuvarların hemoglobinini “Hem” ve “Globin” bölümlerine parçalarlar. Hem daha sonra “Bili-verdnfe. bu da “Bilirubine” dönüştürülerek, RES hücresinden kana verilir. Bu bilirubine “İndirekt bilirubin’1 ya da “Non konjüge bilirubin denilmektedir. İndirekt büirubin kanda albumin-lere bağlanarak taşınır. I molekül albumin, iki molekül büirubini kendisine bağlayabilir. İndirekt bilirubin su içinde çözünmez. Yağlarda çözünür. 100 mi. kandaki toplam bilirubinin normaldeki miktarı 0.3-1.0 mg. kadardır. Eğer bu miktar 2-2.5 mg. “in üzerine çıkacak olursa, sarılık ortaya çıkar.

Kanda aibuminlere bağlı olarak dolaşmakta olan indirekt büirubin karaciğere geldiğinde, karaciğer hücreleri tarafından hücre içine alınır. Karaciğer hücresine girmiş olan indirekt bilirubin burada “Bilirubin sülfat” ve “Bilirubin diglikuro-nid”e çevrüir. Buradaki amaç, belli bir miktarın üzerine çıktığında hücreler için zedeleyici olan indirekt bilirubinin sülfat ve diglikuronid biçimlere dönüştürülerek zedeleyici özelliğinin ortadan kaldırılmasıdır. “Bilirubin sülfat” ve “Bilirubin diglikuronid1′ daha sonra karaciğer hücresinden dışarı safra kanallarına boşaltılır. Bilirubinin sülfat ya da glikuronidli biçimde “Direkt bilirubin*’ ya da “Konjüge bilirubin” denilmekte-

Sponsorlu Bağlantılar

dir. Direkt bilirubin suda eriyebilme özelliğine sahiptir ve hücreler için zedeleyici etkisi yoktur. İndirekt bilirubin suda erimediğinden, vücuttan kolayca atılamaz ve birikir. Buna karşılık direkt bilirubin suda eriyebildiğinden vücuttan kolayca atılabilir. Örneğin safra salgısı, idrar, dışkı direkt bilirubinin atılım yollarındandır. Karaciğer hücrelerinden safra kanallarına boşaltılmış olan direkt bilirubin daha sonra safra salgısı içinde incebağırsağa boşaltılır. Buradaki bakterilerin etkisiyle “Mezobilirubinojen” adlı maddeye, bu da “Sterkobilinojen” adlı maddeye dönüştürülür. Sterkobilinojen ise “Sterkobilin” maddesine dönüştürülerek, dışkı içinde vücut dışına atılır. Bağırsaklarda oluşan mezobilirubinojen maddesinin bir bölümü de “Ürobilinojen” maddesine dönüştürülür. Ürobilinojen maddesi bağırsaklardan kana emilir. Ürobilinojenin bir bölümü kan yoluyla yeniden karaciğere gelip, yeniden direkt bilirubine dönüştürülerek safra yoluyla bağırsaklara akıtılır. Kana girmiş olan ürobilinojenin bir bölümü ise böbreklerden idrar yoluyla atılır. İdrar içinde atılan ürobilinojen, kendiliğinden “Ürobilin” denilen maddeye dönüşür.

Normalde 100 mi. kandaki toplam bilirubinin miktarı 0.3 – 1.0 mg. kadardır. Aynı miktardaki kanda, normalde 0.1-0.3 mg. kadar direkt bilirubin, 0.2-0.7 mg. kadar da indirekt bilirubin bulunur. 100 mi. kandaki bilirubinin toplam miktarı 2-2.5 mg.’ın üstüne çıktığında ise sarılık gelişir.

Karaciğer hücreleri gerektiği gibi çalışamazlarsa ya da vücutta aşırı miktarda eritrosit parçalandığı için karaciğerin kapasitesinin üstünde indirekt bilirubin hazırlanacak olursa ya da safra salgılanmasında engel varsa vücuttaki bilirubin miktarı artıp, sarılık gelişecektir. Örneğin yanlış kan nakli nedeniyle kişiye dışardan yanlış olarak verilen alyuvarların vücut içinde hızla parçalanmaları sonucu, aşırı bir indirekt bilirubin yapımı gelişir. Halk arasında kısaca “Sarılık” olarak bilinen “Hepatit” hastalığında, karaciğer hücreleri zedelendiklerinden normal işlev göremezler ve vücutta normal miktarda hazırlanmakta olan indirekt bilirubini? suda eriyip vücuttan kolayca atılan direkt bilirubine çeviremezler. Bu durumda vücutta indirekt bilirubin birikir ve sarılık gelişir ya da safra kanalları taşla tıkandığında hazırlanmış olan safra boşaltılamaz ve birtakım karmaşık olaylar zinciri sonunda kandaki bilirubin miktarı yükselerek yeniden sarılık gelişir. Burada da görüldüğü gibi, sarılık aslında bir hastalık değildir; bilirubin metabolizmasının basamaklarından birinde aksaklığa yol açan çeşitli hastalıkların belirtilerinden yalnız biridir. Burada son olarak şunu belirtmeyi isteriz. İndirekt bilirubinin albumine bağlanmamış serbest biçimi hücrelerin içine girebilir ve kandaki fazla miktarı sanlığa yol açar. Sülfonamidler ve bazı salisilatlar albuminlere bağlanarak, buradaki bilirubin moleküllerini yerlerinden uzaklaştırırlar. Bu gibi ilaçların kullanılması halinde bazen sarılık gelişebilir.

KAN BİLİRUBİN DÜZEYİ (BİLİRUBİNEMİ)

BİLİRUBINİN KAYNAKLARI

Karaciğer hücrelerinde aralıksız üretilen altın sarısı ve acı sıvıya safra denir. Safra sıvısı karaciğerden safra kanalcıklarına akar. Bu kanalcıklar, bir­birleriyle birleşerek ana safra kanalını oluşturur. Ana safra kanalı ise onikiparmakbağırsağına açılıp safrayı buraya boşaltır. Aralıksız üretilen safra, yalnız­ca gerek olduğunda (örneğin, yemekten sonra), ana safra kanalı ile onikiparmakbağırsağı arasındaki kapağın (Oddi kası) açılması ile bağırsağa akıtılır. Ge­reksinim fazlası safra, Oddi kası kapa­lıyken safrakesesi kanalından safrakesesine dolar ve burada depolanır.
Safranın yüzde 95′i sudur. Geri ka­lan yüzde 5′lik bölümünde ise safra ası-ti tuzlan, kolesterol, yağ asitleri, inorganik tuzlar, müsin ve safra pigmentleri bulunur. Safra pigmentlerinin en önem­lisi bılirubındir. Bu madde, ömrünü doldurmuş alyuvarların dalakta parça­lanmasıyla ortaya çıkan hemoglobinin yıkıma uğratılması sonucu oluşur. Içeriklerindeki hemoglobin sayesinde ok­sijen ve karbon dioksıt taşıyabilen al­yuvarların ortalama ömrü 120 gündür. Bu nedenle her gün, kandaki toplam he­moglobinin 120′de 1’lik bölümü yıkıma uğratılarak bilirubine çevrilir. Bu ola­yın yüzde 80-85′i dalakta, yüzde 15-20’si de kemik iliğinde gerçekleşir. Bu yolla üretilen bilirubin, suda çözünme özelliği olmayan ve herhangi bir işlem­den geçmemiş “ham” bilirubindir. Buna “indirekt bilirubin” adı verilir. Suda çö­zünme özelliği olmadığından kanda albümin adlı proteine bağlanıp taşınarak karaciğere ulaşır. Karaciğer hücrelerindeki özel bir enzimin etkisiyle gliküronik asitle birleşerek “direkt bılirubın”e dönüşür. Direkt bilirubınin suda çözünebilirlik özelliği vardır ve safrada çö­zünerek bağırsağa atılır.
Direkt bilırubinin ancak çok küçük bir bölümü safra kanalcıklarına atılmayıp kana geçer.

BİLİRUBİN TÜRLERİ

İndirekt bilirubin henüz karaciğere ge­lerek bağlanma (gliküronik asitle bir­leşme) işleminden geçmemiştir ve bü­yük çoğunluğu dalaktan kaynaklanır. Direkt bilirubin ise karaciğerde gliküro­nik asitle birleşmiş durumdadır. Olağan koşullarda kanda yoğunluğu ölçülen bilirubinin büyük bölümü, albümine bağ­lanmış olarak dolaşan indirekt biliru-bindir. Direkt bilırubinin çoğu safraya aktığından kanda çok az bulunur.

NORMAL KAN DEĞERLERİ

Hastadan herhangi bir zamanda, aç ol­ma gibi koşullar aranmaksızın alınan kanda, bazı özel laboratuvar yöntemle­riyle toplam bilirubin miktarının yanı sıra direkt ve indirekt bilirubin miktar­ları da ölçülebilir. Olağan koşullarda toplam bilirubin değerleri 0,1-1 mg/100 mi ya da 3,4-17,1 umol/lt’dir. Bunun 0-0,2 mg/100 ml’si ya da 0-3,4 (imol/lt’si direkt, kalan 0,2-0,8 mg/100 ml’lik ya da 3,4-13,7 umol/Itlik bölümü indirekt bilirubindir. Bilirubin, seruma kendine özgü san rengini veren maddedir. Kan­da bu madde artınca serumun rengi de artışla doğru orantılı olarak koyulaşır. Kanda bilirubin belirli bir düzeyin üstü­ne çılanca bilirubin fazlası dokularda birikmeye başlar ve sanlık tablosu orta­ya çıkar. Sarılığın gözle görülür hale gelmesi için toplam plazma bilirubininin 2 mg/100 ml’nin üzerine çıkması gerekir. Sarılık, ilk olarak gözaklarında saptanabilir.

Sponsorlu Bağlantılar
YORUMLAR
  1. Sevinc dedi ki:

    Salam.qanın ümumi analizində bilrybin 45 olub.Hepatit c xəstəsiyəm.Bu təhlükəlidirmi?

  2. Sevinc dedi ki:

    Salam.Ümuni qan analizindın sonra ümumi bilrubin 45 çıxıb məndə.Özüm Hepatit c xəstəsiyəm.Bu təhlükəlidirmi?

  3. Turgay dedi ki:

    İyi Günler Ben Kara Kuvvetleri Astsubay Meslek Yuksek Okulunun Mulakatlarina Girdim.Saglik Mulakatinda Kan Değerlerimi Belirten Tahlil Sonucu Verildi.Bilirubin 0,5’di.Bilirubinin Boyle Olması İlerleyen Zamanlarda Bi Sıkıntı Yaratirmi ? Bilgilendirirseniz Sevinirim Tekrardan İyi Günler İlginiz İçin Tesekkur Eder Çalismalarinizin Devamini Dilerim.
    Saygilarimla.

  4. emre dedi ki:

    kolay gelsın ıdrar testımde hıcbırsey yok kan testımde bılırubın 1,5 ten ertesı gun bırdaha kan verdım 2,7 ye cıktı . Askerıye mulakatında ac gelmemızı soloedıler aksam onbırden sonra ve ogle 11 de kan aldılar bılırubın sevıyem bole cıktı . Bunun tedavısı varmı varsa ne yapmalıyım bunu dusurmek ıcın ıyı gunler.

  5. mehmet ali dedi ki:

    ben askerim ve bnde gilbert hastalıgı var T.BILIRUBİN 3.66 cıktı bu benim askerligime bi engel olurmu bilgilendirir seniz sevinirim Tesekkur ederim

  6. yasin dedi ki:

    benim kızım 18 yasında total bilirubin H 2,0 mg dL 0,2-1,2
    direkt bilirubin ise 0,34 mg dl 0,01-0,5

    anlamadık ta korkulacak birsey var mı

  7. Nicat dedi ki:

    merhaba. bende bilurubin 3.7 ve bu beni çox fazla etkiliyor. iştahım falan kapandı. 10 gün iyi oluyorum, 10 günse çok kötü… ne yapa bilirim.?

  8. burak dedi ki:

    şu anda hepatit a (sarlık)vürüsü taşımaktayım sarıklıktan yana şu anda kendimde bir rahatsızlık hissetmiyorum yalnızca kan sonuçlarına göre vücümdaki t.bılırubin oranı 7.85 olarak gözüküyor ve buda aşırı kaşınmaya neden olduğunu söledi doktorlar bu ne tam olrak ne zaman geçer kaşınmadan dolayı bütün hayatım alt üst oldu ne yapmalıyım

  9. Arda dedi ki:

    MERHABALAR 2 gün önce yaptırdığım kan testinde total bilirubin değeri:1.77 mg/dl çıktı. Diğer kan değerleri ve karaciğer enzimlei değerleri normal çıktı. Ayrıca Tüm Abdomen US, Hepatit, burusela testi, gaita ve idrar testide yapıldı hepsi normal çıktı. Karaciğerimde biraz yağlanma varmış. bu arada şikayetim kol ve bacaklarımda halsizlik. Total bilirubinin tek başına yüksek çıkması bir şey ifade eder mi? Gilbert sendromu olabileceği söylendi

  10. Meryem dedi ki:

    38 yaşındayım ve gebeliğimin 9. haftasındayım. 18.05.2011 günü yapılan testlerde Total Bilirubin 2.11, Direk Bilirubin 0.30, Kreatinin 0.64 çıktı. Doktor doğumdan sonra tedavi gerektiğini söyleyince ciddi sorun olduğunu anladım. MCHC sonucu da 35.8 çıkmış.Bu sonuçların kaynağı ve tedavisi nedir. Yardımcı olursanız memnun olurum. teşekkürler

  11. elif dedi ki:

    selamlar;
    gözlerimin beyazında sarılık oluştu, bunun tedavisi var mıdır acaba, ne yapmak lazım?

  12. Osman dedi ki:

    Gecen gunlerde yaptırdugum kan testinde bilirubin seviyem 3.26 cıktı.2-3 ay once yaptırdıgımdada bu civarlardaydı ne dusuyor ne yukselıyor.Acaba bunun nedeni nedir.Doktora gittiğimde bunun ırsi bir hastalık oldugunu soyledı.Tenimde ve goz beyazlarımda saramalar oluyor.Yorulunca dahada cok artıyor.Yardımlarınızı ve tavsıyelerınızı beklıyorum.Şimdiden tesekkurler…

  13. erdem dedi ki:

    ben askerim her hangi bir rahatsızlığım yok sadece gözümde belirgin olmayan dikkatli baktığında görülen bir sarı reng var bunun için kan verdim askeri hastanede total bilirubin ilk başta 3.0 cıktı doktor bir gün sonra bir daha tahlil yaptı 3.9 cıktı kara ciğerimde her hangi bir sorun görünmedi sizce neden böyle olmuştur akdeniz anemisi taşıyıcı ola bilirmişim kendim karadenizliyim bunun bana kötü yanları nelerdir hayatıma bir engeli varmı ama sağlığımdan şüphem yok herhangi bir arı vesayre sorunumda yok yardımcı olursanız sevinirim.

  14. neslihan dedi ki:

    ben küçükken sarılık gecirmişim.
    şuanda 30 yaşındayım küçüklüğümden buyana rengim koyu sarı ve bilirubin değerim normalin üzerinde çıkıyor.doktorlar fazla önemsemiyor ama bende çok halsizlik enerji problemi ortaya çıkarıyor.birde ilerde siroza çevirebildiğini duydum korkuyorum.tedavi için ne yapabilirim.teşekkürler

  15. Sezer dedi ki:

    bende bu total bilirubin 5.34 bu kötü bişimi arkadaşlar lütfen yardım edin bide ben hastaneye gitmeyide ihmal ettim :S

  16. halil dedi ki:

    DİREKT BİLİRUBİNİM : 0.68

    İNDİREK BİLİRUBİNİM : 1.11

    ÇOK ÖNEMLİ BİR SORUNUM OLABİLİR Mİ ? SAYGILARIMLA…

  17. ömür dedi ki:

    benim totalbilirubin 1,22 direk–0.17 indrek–1.05 bu değerler doğrultusunda içinde bulunduğum durumun izahını rica ediyrum ayrıca öneriniz varsa makbule geçer. saygılarımla

  18. SATILMIŞ T. dedi ki:

    iyi günler benm bilirubn orona sürekli artıyo en son 2.64 dü 6 7 ay önce, şimdi doktora gitmeye korkuyorum dahada yükselmiştir diye. sizce ne yapmalıyım?

  19. melek dedi ki:

    benim billurubin degerim 3.4 mg cıktı bu karaciger rahatsızlıgı mı bunu bılmek ıstıyorum

  20. hatice dedi ki:

    bugün yaptırdığım kan testi sonucunda T.BILIRUBİN 2,94 D.BILIRUBİN 0,13 çıktı. eskilerde yapılan kan tahlillerimde buna benzer. bu değer neden yüksek çıkıyor ve ne yapmalıyım.

  21. NEJMİ İLGÜN dedi ki:

    yaptırdığım kan testi sonucunda total bilirubin sonucu 1,68 çıktı (olması gereken değer 0,1/1,2)bu neden kaynaklanıyor.tedavisi nedir.

  22. selahaddin delioğlu dedi ki:

    benim bilirubin değerlerim 2,68 çıktı tahlil yaptım bana yardımcı olun beni aydınlatın ciddi bir sorun olurmu sarılıkmış tabi bu

  23. ridvan dedi ki:

    benm sendeki 2.24 olan bende 7.1 ve doktorlar hicbir sey onermio sadece cocouk az kossun ve yorulmasin ole olun ca dusuo ama yorulunca cok fena bir sekilde firlio ben buni 2-3 yildir cekiom hayatim alt ust oldu

  24. ayşe dedi ki:

    oğlum şu an 17 yaşında. 15 yaşındayken sarılık oldu.ancak araştırmalar sonucu bunun GILBERT hastalığından kaynaklandığı ortaya çıktı. ve kendiliğinden geçti. yalnız o günden bu yana ara ara yaptırdığımız kan tahlillerinde tüm değerler( karaciğer enzimleri de dahil) normal iken indirekt bilüribin ( örneğin son ölçümde 1,91 mg/dl ) total bilüribin ( son ölçümde 2.24 mg/dl) sürekli limitlerden yüksek çıkmaktadır. yalnız bir kez de alt değerinde altında çıkmıştı.. danıştığımız doktorlar bu konuda pek bişi önermediler.. yalnızca karaciğer tahribatı yapmaz dediler..
    bu konuda sizin de görüşlerinizi alabilir miyim? bilgilendirirseniz sevinirim. teşekkür ederim. iyi çalışmalar.

Yandex.Metrica