muş olduğu cümleler bir bütün olarak anlam taşımaz. Cümleler anlamlı, ama birbiriyle ilgisi bulunmayan sözcüklerden kurulmuştur. Bu duruma sözcük salatası denir. Hastalar bazı düşüncelerini simgelerle açıklama yoluna giderler. Bu duruma da sembolizasyon denir. Bazı hastalar aniden susarlar ve sorulara yanıt vermezler. Buna neden olarak, düşüncelerinin baskı altına alınmış olduğunu ileri sürerler. Bu duruma düşünce blokajı denir. Hastaların çoğunda düşüncelerin metafizik, mistik ve felsefi konular üzerinde yoğunlaştığı görülür. Düşünceler mantık kurallarına uymaz. Bu duruma mantıksızlık (abzürtidel) denir.

Kokain çeşitli korkulara sürüklenir.

Afyon “Papaver somniferum” adındaki bitkinin meyvelerinden elde edilir. Afyon % 10 oranında morfin ve % 0.5 oranında da kodein içerir. Morfinin başlıca etkisi, ağrıyı kaldırma sidir. Bu etkisini ağrı duyma eşiğini yükselterek sağlamaktadır. Ağrı duygusunu kaldırıcı özelliği nedeniyle, tıpta özellikle kansere bağlı giderilemeyen ağrılarda, bazı şiddetli nöralji vakalarında kullanılır. Morfin ağrı duygusunu kaldırmasının yanı sıra, hastaya “Öfori” denilen bir iyilik, rahatlık duygusu da verir. Hastanın uykuya dalmasını sağlayabilir. Bu etkilerinin yanı sıra başka bazı etkileri de vardır. Beyin sapındaki solunum merkezini baskı altına alır. Düşük dozlarda solunum derinliğini azaltırken, yüksek dozlarda ölümle sonuçlanan solunum durmasına neden olur. Morfinin ağrı kesici, öforik ve solunumu baskı altına alma etkilerine karşı tolerans gelişir. Böylece morfinman kişilerde normal kişilere oranla morfinin öldürücü dozunun yüksek olduğu görülür. Morfin midenin hareketlerini tembelleştirerek ve pilor kasının kasılmasını artırarak, midedeki besinlerin bağırsaklara geçişini.geciktirir. Bağırsak hareketlerini azaltıp, bağırsaklardan algılanan dolgunluk duygusunu ortadan kaldırarak kabızlığa neden olur. Morfin bilinen en şiddetli kabızlık yapıcı maddedir. Safra kanallarının duvarlarında bulunan düz kaslar morfinin etkisiyle kasılırlar. Bu durum ağrı uyandırıcı olmakla birlikte, morfinin ağrı kesici etkisi nedeniyle oluşan ağrı hasta tarafından hissedilmez. Buradan da anlaşılacağı gibi, aslında morfin ağrıyı ortadan kaldırmaz, yalnız ağrı duygusunu yok eder. Morfinin etkisi geçtiği zaman, giderilememiş olan ağrı kaynağı kendisini yeniden hissettirmektedir.

Morfin bronş duvarlarındaki düz kasların kasılmasına neden olur. Astım (astma bronşialis) hastalarında morfin, ölüme neden olabilmektedir. Özellikle miyokard infarktüsü geçirmiş olan hastalara, hastalığın ilk günlerinde morfin verilerek hastanın ağrı duygusu ve bundan kaynaklanan panik baskı altına alınır. Bunun yanı sıra, hastanın akciğer Ödemini de hafifleterek kalbin çalışmasını ve solunumu rahatlatır. Yüksek dozda morfin uygulaması halinde, merkezi sinir sisteminde vazomotor merkezleri baskı altına alınır.

Morfin gözbebeğini genişletici etkiye de sahiptir. Antidİüretik hormonun salgılanması, morfin tarafından çoğaltılabilir. Öte yandan morfin idrar kesesinin sfinkter kasını kasılmaya yönelterek işeme güçlüğüne neden olabilir. Morfin vücutta oksijen kullanımını azaltır. Kan şekeri, vücuda morfin verildikten sonra normalin üstü düzeylere çıkar. Verilen morfinin yaklaşık % 9O’ı idrar içinde atılır.

Morfinin ağrı kesici, öforik ve solunum merkezini baskı altına alıcı özelliklerine karşı kolaylıkla ve hızla tolerans gelişir. Hasta aynı şiddetteki ağrıyı duymamak için, gün geçtikçe artan dozlarda morfine gereksinim duyar. Ama bir ya da iki haftalık bir morfinsiz dönem sonrası tolerans yeniden ilk düşük doz düzeyine düşer. Bunu bilmeyen morfinmanlar .çeşitli nedenlerle bir süre [bir ya da iki hafta) morfine ara verdikten sonra, yeniden morfin aldıklarında Önceki yüksek dozu uyguladıklarında, morfin toleransının gerilemiş olması nedeniyle solunum felcinden ölürler. Morfinin bazı etkilerine karşı gelişen toleransın, sinir sistemi hücrelerinde gelişen bir hücresel toleransa bağlı olduğu düşünülmektedir. Abstinans sendromları – Kesilme belirtileri: Morfin ve ileride değineceğimiz eroin tutsağı bir hasta, bu maddeleri 8-12 saat kullanmayacak olursa abstinans sendromları dediğimiz ilaçtan kesilme belirtileri ortaya çıkar. Bu belirtiler 36-78 saat süreyle toksikomanda izlenir. Bu belirtileri ortaya çıkış sıralarıyla şöyle özetleyebiliriz. Önce hastada göz yaşarması, esneme, burun akıntısı ve terleme gözlenir. Daha sonraları titreme nöbetleri, gözbebeğinde genişleme’, sinirlilik, kas krampları, uykusuzluk, bulantı, kusma, sırt ve bacak ağrıları, çarpıntı ve yüksek tansiyon, saldırganlık gibi çeşitli ruhsal bozuklukların geliştiği görülür. Abstinans sendromları ölümle sonuçlanabilirler. Toksikomanilerin tedavisi birçok psikiyatri kliniklerinde ve özel kuruluşlarda gerçekleştirilmektedir.

Kodein ağrı kesici ve öksürük giderici özellikte bir ilaçtır. Tolerans ve alışkanlığa daha zor ve geç neden olur. Sindirim sistemi ve gözbebeğin ağrı ve sakinleştirici etkileri morfine oranla daha azdır. ]]> http://www.saglik.im/afyon-opium-morfin-kodein/feed/ 2 http://www.saglik.im/toksikomaniler/ http://www.saglik.im/toksikomaniler/#comments Wed, 06 Aug 2008 08:55:32 +0000 kenan http://www.saglik.im/?p=2443 TOKSİKOMANİLER: Kişiye ve topluma zararlı, keyif verici bir madde kullanma
alışkanlığına toksikomani denir. Hasta umduğu etkiye ulaşabilmek için, zamanla dozu artırmak zorundadır ve alıştığı keyif verici maddeyi elde edebilmek için bütün olanaklarını kullanır. Toksikoman keyif verici maddeye karşı fiziksel ya da psikolojik bir bağımlılık içine girmiştir. Bu maddeyi bulamadığı zamanlar çeşitli psikolojik ve bedensel rahatsızlıklar içine yuvarlanır. Keyif verici maddelere karşı gelişen bağımlılıklar başlıca iki biçimde olur.

Habitüasyon [alışkanlık): Burada bağımlılık yalnız psikolojiktir. Başka bir anlatımla, eğer hasta narkotik maddeyi bulamazsa bedensel bozukluklara değil, yalnız psikolojik bozukluklara yuvarlanır.

Addiksiyon (iptila): Narkotik maddenin alınamadığı durumlarda, psikolojik bozuklukların yanı sıra, bedensel rahatsızlıkların da ortaya çıktığı uyuşturucu madde tutsaklığı biçimidir. Burada görülen bedensel rahatsızlıklara “Abstinans’.’ belirtileri denir.

Toksikomaniyi yaratan nedenler: Kişiyi uyuşturucu madde tutsağı olmaya yönelten çeşitli nedenler ileri sürülmüştür. Bu nedenlerde ortak olan yan şudur; hepsi de bedensel, psikolojik ve sosyal hastalıklardır.

Psikolojik olarak toksikomanlar ego ve sÜperego bakımından yeterince gelişmemiş, psiköseksüel gelişimin anal ve narsistik döneminde, takılmış, iradesi zayıf, isyankar, psikopatik ya da^nörotik yapıda kişilerdir.

Toksikomani yaratan nedenlerden biri de, ağrılı hastalıklarda ağrıyı dindirmek için kullanılan morfine ya ağrı kaynağının giderilememesi ya da bir süre bu maddeye alışması sonucu tutsaklığın gelişmesidir. Kullanılan morfindir. Ağrı kaynağının tıbben kaldırılamaması sonucu, hasta uzun süre morfin kullanmak zorunda kalabilir. Bu da hastada morfine karşı tutsaklık yaratabilir. Bazı vakalarda hasta kendisine tıbbi amaçlarla uygulanan morfini tanıdıktan sonra ve eğer psikolojik yapısı da buna uygunsa, morfin ya da öteki keyif verici maddelere alışmaktadır. Bazı toplumlardatoksikomaniotoplumunkültürününbir parçası olacak biçimde yaygın kabul görmüştür. Bu durumu sosyal bir hastalık olarak ele almayı doğru buluyoruz. Özetleyecek olursak toksikomani bir hastalık, toksikoman da psikiyatrik hastadır. ]]> http://www.saglik.im/toksikomaniler/feed/ 0 http://www.saglik.im/alkol-psikozlari/ http://www.saglik.im/alkol-psikozlari/#comments Wed, 06 Aug 2008 08:55:03 +0000 kenan http://www.saglik.im/?p=2442 ALKOL PSİKOZLARI: Çeşitli .alkol psikozları vardır. Bunlardan bazıları alkolizm sırasında görülürler ve alkolün bırakılmasıyla birlikte gerilerler. Bazıları da alkolik kişinin alkol bulamadığı zamanlarda ortaya çıkarlar.Alkolik psikozların bazıları aşağıda verilmiştir. Alkol bunaması: Uzun süre alkol kullananlarda, alkolün beyin hücrelerini dejenere etmesine bağlı olarak, ilerleyici özellikte bir unutkanlık, bunama ve entellektüel çöküntü gelişir. Delirium tremans: Alkoliklerde bazen alkol alınırken, bazen de alkol kesildiğinde ortaya çıkan bir tablodur. En belirgin özellik görme ve işitme ile ilgili halüsinasyon ve illüzyonlardır. Aslında bir takım var olmayan sesler işitir, cisimler, varlıklar görür; bunlar halüsinas-yonlardır. Örneğin hasta, birinin kendisiyle

konuştuğunu zanneder, onun konuşmalarını işitir. Çevresinde birtakım hayvanlar, böcekler ve insanlar gördüğünü ileri sürer. Halüsinasyonları, genellikle kendisini tehlikeye sokacak özelhkfedir-ler. Örneğin hasta birinin kendisini tehdit eden sözlerini işitir ya da aslında o an orada var olmayan bir timsahın kendisine saldırmak üzere olduğunu görür. İllüzyonlar o an orada var olan varlıkları yanlış değerlendirme biçiminde kendini gösterirler. Örneğin hasta yerde durmakta olan bir elektrik kordonunu yılana benzetir ve kendisini onun saldırısından korumaya çalışır ya da herhangi bir sesi kendisine yönelik bir saldırganın tehdit edici sözleri olarak algılar. VVernicke halüsinozası (alkolik halüsinoz): Bu tablonun en belirgin özelliği hastada belirgin bir bilinç kaybı olmaksızın, işitme ile ilgili illüzyon ve halüsinasyonlarm bulunmasıdır. Var olmayan seslerin işitilmesi biçiminde olan halüsinasyonlar ve varolan sesleri değişik biçimde algılama biçiminde olan işitme illüzyonları daha çok hastayı tehdit edici özelliktedirler. Örneğin hastanın kulağına “Yarın seni öldüreceğim” gibi bir ses gelir ve hasta büyük bir panik ve korku içine yuvarlanır. Hastanın bilinci yerindedir ve işittiği sözleri anlatabilir.

Korsakof psikozu: Daha çok kadın alkoliklerde görülür, ileri dönemlerinde hastalık tam bir bunama biçiminde kendini gösterir. Korsakof psikozunda başlıca üç bozukluğa rastlanır. Bunlar bellek kaybı, orientasyon bozukluğu ve konfabülasyon denilen bozukluklardır. Bellek kaybı “Anterograd amnezi” denilen biçimdedir. Hasta çok yakın geçmişi anımsay ama maktadır. Örneğin birkaç saat öncesini, hatta birkaç dakika öncesini ammsayamaz, buna karşılık eskiyi anımsayabilir. Hasta birtakım öyküler uydurur. Bu öykülerde eski anılarına da yer vermiştir, bu duruma konfabülasyon denir. Orientasyon bozukluğu büyük ölçüde anterograd amneziye bağlıdır. Bu hastalarda çeşitli felçler de gelişebilir. Alkolik epilepsi (alkolik sarası): Uzun süre alkol kullananlarda ve alkolden ani olarak kesilen alkoliklerde sara (epilepsi) nöbetleri görülebilir. Saralı kişilerde alkolün, sara nöbetlerini sıklaştır-dığı görülür.

Tedavi: Hafif sarhoşluklar kahve, çay içmekle, temiz havada yürümek ya da başka kas hareketleriyle, kusmakla pratik olarak kısaltılabi-lirler. Ama ciddi sarhoşluklarda en yakın hastaneye başvurmak gerekir. Bu yapılamazsa ani alkol zehirlenmesine bağlı olarak kişi hayatım kaybedebilir.Burada önemle belirtmek istediğimiz nokta şudur; sarhoşluğun neden olduğu ölümlerin çoğu alkol zehirlenmesi değil, alkol almış olan kişinin neden olduğu çeşitli kazalara ve özellikle trafik kazalarına bağlıdır. Alkoliklerin tedavisi psikiyatri kliniklerinde zor ve uzun uğraşılar sonucu gerçekleştirilebilmektedir. Burada hastanın alkolden kurtulmayı gerçekten istiyor olması, iyileşme şansını yükseltmektedir. ]]> http://www.saglik.im/alkol-psikozlari/feed/ 0 http://www.saglik.im/alkolizm/ http://www.saglik.im/alkolizm/#comments Wed, 06 Aug 2008 08:54:34 +0000 kenan http://www.saglik.im/?p=2441 ALKOLİZM: İnsanlığın en büyük sosyal sorunlarından biri de “Alkolizm”dır. Alkolizmi “kişinin önleyemediği bir alkol alma isteğiyle, umulan etkiye ulaşabilmek için gitgide artan miktarlarda alkol alma gereksinimi doğuran ve alınmadığı zaman kişide zaten varolan çeşitli psikolojik ve bedensel bozukluklara yenilerinin bir nöbet gibi eklenmesine yol açan alkol tutsaklığı” olarak tanımlayabiliriz. Alkolizmin özelliklerine geçmeden önce alkolün vücut üzerindeki etkilerini ve alkol metabolizmasını inceleyeceğiz.

Alkolün vücut üzerindeki etkileri başlıca merkezi sinir sistemi, kalp-damar sistemi, sindirim sistemi ve böbrekler üzerindedir.

Kalp-damar sistemi üzerindeki etkileri genellikle yanlış değerlendirilir. Alkolün kalbin koroner damarlarını genişletici bir etkiye sahip olduğu söylenirse de, elektrokardiyografik incelemeler bu görüşü desteklememektedir. Kalp hastasının prekardial ağrısının alkol alındıktan sonra azalması koroner damarların genişlemesiyle değil, alkolün beyni etkileyerek her türlü ağrıya karşı duyarlığı azaltmasına bağlı olduğu düşünülmektedir.

Alkol derideki damarları genişleterek, deride kızarıklığa ve sıcaklık duygusuna yol açmaktadır. Soğuk havalarda alkolün verdiği sıcaklık aslında çok zararlı ve aldatıcıdır, çünkü genişlemiş olan deri damarlarından fazla miktarda ısı kaybedilir, bu da alkol alan kişinin bir süre sonra daha fazla üşümesine, aşırı soğuklarda donmasına yol açar. Alkol mideden asit salgılanmasını artırır, öte yandan mide iç yüzünü koruyan mukusu da bozar. Bu iki etkisi, midede ülserlerin oluşmasını kolaylaştırır. Alkol alındığında fazla idrar yapılmasının nedeni iki mekanizmayla olmaktadır. Bunlardan ilki, alkolün sıvı olması nedeniyle vücuda fazladan sıvı alınmış olması, ikincisi de alkolün antidiüretik hormon salgılanmasını azal -tarak, böbreklerde daha çok idrar hazırlanmasına neden olmasıdır.

Alkolün beyin üzerindeki etkisi ve bunun sonucu olan davranış bozuklukları, onun beyindeki üst merkezlerin beynin alt merkezler üzerindeki frenleyici etkisini azaltmasına bağlıdır. Alkolün kandaki miktarı arttıkça, neden olduğu psikolojik ve davranış bozuklukları da ağırlaşır. 100 mi. kandaki alkol miktarı 150 mg. olduğunda, sarhoşluktan söz edilebilir. Kandaki alkol düzeyi 150 mg.’a kadar olan kişilerdeki psikolojik ve davranış biçimini şöyle özetleyebiliriz. Alkol almış kişi kendisini güçlü ve neşeli hisseder, her şeyi yapabileceğine inanır, bol bol konuşmak ister,, her konuda büyük bir otoriteymiş gibi konuşur kendi fikirlerini savunur, sorunlara çözümler bulur, en güç işler bile kendisi için basittir. Sözünü ettiğimiz bu duruma kısaca “Öfori” denir. Hasta sık sık sarhoş olmadığını yalnız biraz keyiflendiğini ileri sürer. Yürüyüşü dengesizdir, yalpalayarak ve bacaklarını birbirinden ayırarak ağırlık merkezini genişletmiş bir biçimde yürür, elleri titremektedir, bakışlarını bir noktaya sabitleştiremez, kolayca ağlayabilir, gülebilir, küfür edebilir, kavga çıkarabilir, birtakım- cinsel eksibizyonist davranışlarda bulunabilir. Kandaki alkol miktarı 200 mg.’ın üstüne çıktığı durumlarda bulantı, kusma, sıkıntı, bilinçaltının bilinç düzeyine kolayca çıkması ve dengesizlik ‘ belirtilerinin ağırlaşması görülür. Kandaki alkol düzeyi 300 mg’.ın üstüne çıktığı durumlarda, artık hastanın bilinci ileri derecede bulanmıştır, solunum düzeni bozulmuştur. Saldırganlık, sızma ve prekoma görülebilir. 100 mi. kanda alkol 400 mg. düzeyine erişecek olursa, kan basıncı düşer, solunum felci gelişir, hasta komaya girer ve gelişen bir şokla hasta kaybedilir. Alkol sindirim sisteminden hızla emilir ve kana karışır. Emilim hızı çeşitli ^etkenlere bağlı olarak değişikliğe uğrar. Midede özellikle yağlı ve proteinli besin maddeleri bulunduğunda, alkolün e milimi daha yavaş ve az olmaktadır. Buna karşılık boş bir#jnideden alkol büyük bir hızla emilip, kişiyi sarhoşluğa götürebilir. İçilen içkinin alkol yoğunluğu da emilim üzerine etkilidir. En kolay emilen alkol yoğunluğu °/o 10-30 arası olanlardır. Çok yoğun alkollü içkiler mide mukozasını uyaracaklarından, alkol emüimi azalır. Örneğin alkol yoğunluğu yüksek olan viski, alkol yoğunluğu % 20 olan şaraptan daha az emilir. Buna karşılık şarap en çok emilen içkiler arasındadır.

Sindirim sisteminden emilerek kana karışan alkol, vücutta yakılarak su, karbondioksit ve enerjiye dönüştürülür. 100 gr. alkol 700 kalori verir. Kana karışan alkolün en fazla % 10′lukbir bölümü ter, solunum havası ve idrarla değişikliğe uğratılmadan atılır. Vücut içinde alkolün yakılmasını sağlayan en önemli organ karaciğerdir. Alkol alındıktan kısa bir süre sonra kandaki lipid miktarı yükselir. Alkolik kişilerde kanın lipid düzeyi sürekli yüksektir. Bu yükselişlerin nedenleri çeşitli mekanizmalarla açıklanmıştır. Alkol alındıktan kısa süre sonra hiperlipemi (kan lipid düzeyinin yükselmesi) gelişmesi, alkolün vücutta sempatik sinir sistemini uyararak norepinefrin salgılanmasını artırmasına bağlıdır. Norepinefrin bilindiği gibi yağ depolarından lipidin kana karışmasına neden olur, bu da karşımıza bir hiperlipemi tablosu çıkarır. Hiperlipemi alkolik kişilerde karaciğer işlevlerinin bozulmasına neden olur.

Uzun süre alkol kullanan kişilerde gelişebilecek olan hastalıkların başında siroz, kronik gastrit ve çeşitli nöropsikiyatrik bozukluklar gelir. Alkolün öldürücü dozuna karşı tolerans gelişmez, sarhoş edici dozuna karşı da tolerans gelişmez. Ama uzun süre alkol kullanmış olan kişiler, adeta sarhoşluğu öğrenmişlerdir ve kendilerini daha az ele vermeyi becerebilmektedirler. Alkolizmin psikolojik ve bedensel belirtileri: Alkolik kişi düşünebilme yeteneğinde gerilemiş, entellektüel yeteneği zayıflamıştır. Ahlak bakımından çöküntü içindedir, sorumluluklarından kaçıyordur, bencil ve kıskançtır. Bir konu üzerinde yoğunlaşamaz, mesleğinde ve * öbür yeteneklerinde geriler, belleğimle zayıflama belirgindir. Alkolik kişi sorunlarından, sıkıntılarından kurtulabilmek amacıyla içer. Adeta zorluklardan kaçıp, alkolün gerçek olmayan dünyasına sığınır.

Alkoliklerin gece uykusu düzensizdir, sık sık kabuslar görürler, kas ağrıları ve kas krampla-rıyla uykuları bozulur ve kısalır. Sabah uyandıklarında mide bulantıları ve kusma olabilir. Yüz ve gözleri şişmiştir, derileri incelmiş, kılları azalmıştır. Ellerinde belirgin bir titreme vardır. Yukarıda değindiğimiz psikolojik ve bedensel bozukluklara bir süre sonra alkol psikozları eklenir. ]]> http://www.saglik.im/alkolizm/feed/ 2