» Balgam

Öksürük

kenan — Sat, 20 Nov 2010 00:21:08 +0000

ÖKSÜRÜK
Öksürük solunum yolu hastalıklarında en sık görülen belirtilerden biridir. Solunum yollarına giren yabancı cisimleri ya da içeride oluşan bronş salgısı, balgam, kan gibi patolojik maddeleri dışarı atmaya yönelik bir refleks biçiminde ortaya çıkar. Şiddetli bir soluk vermeyle birlikte gırtlağın kapanmasını sağlayan ses tellerinin kasılmasından oluşur. Göğüs kaslarının bu sıradaki ani kasılmasına karın kasları da eşlik eder. Soluk borusunun içindeki basıncın yükselmesi gırtlağı açılmaya zorlar ve zorlanan gırtlaktaki ses tellerinin titreşimi tipik öksürük sesinin çıkmasına yol açar.Öksürük solunum yollarının herhangi bir bölümünün uyarılmasıyla gelişen bir refleks değildir. Örneğin, akciğer hava keseciklerinin (alveol) duvarı uyarıldığında insan öksürmez. Öksürük öncelikle gırtlak, soluk borusu ve bronşların bir bölümünden kaynaklanır.
Zatürree gibi bir akciğer hastalığında balgam bronşlara ulaşmadıkça öksürük görülmez. Akciğer zarı (plevra) hastalıklarında, örneğin plöre-zideyse inatçı bir öksürük vardır. Solunum yollarında gerçek bir hastalık olmadan da histeri ve ruhsal gerginliğe bağlı, sinirsel öksürük görülebilir.Başlıca iki tip öksürük vardır:
• Kuru öksürük: Öksürük sesi yalnızca ses tellerinin titreşimiyle oluşur. Hasta balgam çıkarmaz. Bu tip öksürük genellikle şu durumlarda görülür:

1) Balgam oluşturmayan -gırtlak, soluk borusu ve bronş İltihaplarında;

2) plörezi gibi akciğer zan hastalıklarında.
Veremin başlangıç döneminde görülen “kesik öksürük” de bir tür kuru öksürüktür.

• Balgamlı öksürük: Ses tellerinin gerilmesiyle ortaya çıkan sese balgam parçacıklarının solunum yolları boyunca hareketiyle oluşan sesler de eklenir. Değişik miktarlarda da olsa balgam her zaman vardır, ama hastanın küçük çocuk, yaşlı vb olması gibi durumlarda öksürükle dışarı çıkarılamaz, yutularak mideye gider.Bir önceki bölümde açıklandığı gibi öksürüğün “kuru” ve “balgamlı” olmak üzere başlıca iki tipi vardır. Ama öksürük bunlardan başka bazı özel biçimlerde de ortaya çıkabilir. .

• Nöbet halinde öksürük: Derin ve gürültülü bir soluk almayla kesilen, arka arkaya şiddetli öksürüklerden oîuşur. Tipik olarak boğmacada görülür, ama bronş mukozasının zedelendiği durumlarda ya da solunum yollarına yabancı cisimler kaçtığında da ortaya çıkabilir.• Havlar gibi öksürük: Kuru, bazen hınitdıdır. Hastanın sesi kısıktır. Larenjit, difteri vb hastalıklara bağlı.ses telleri iltihabında, özellikle de küçük çocuklarda akut gırtlak-soluk borusu-bronş iltihabında görülür.• fki tonlu öksürük: Farklı tonlarda iki sesin birleşmesiyle ortaya çıkar. Seslerin biri gırtlakta ses telleri düzeyinde, öbürü daha aşağıda, soluk borusu ve bronşlarda oluşur.

• Kuru, kısık öksürük: Yüksek sesli bir öksürük değildir, ama çok rahatsızlık verir. Gırtlakta tümör ya da verem gibi ses tellerinin ağır lezyonlarmda görülür.Bir önceki bölümde açıklandığı gibi öksürüğün “kuru” ve “balgamlı” olmak üzere başlıca iki tipi vardır. Ama öksürük bunlardan başka bazı özel biçimlerde de ortaya çıkabilir. . Nöbet halinde öksürük: Derin ve gürültülü bir soluk almayla kesilen, arka arkaya şiddetli öksürüklerden oluşur. Tipik olarak boğmacada görülür, ama bronş mukozasının zedelendiği durumlarda ya da solunum yollarına yabancı cisimler kaçtığında da ortaya çıkabilir.• Havlar gibi öksürük: Kuru, bazen hınitdıdır. Hastanın sesi kısıktır. Larenjit, difteri vb hastalıklara bağlı.ses telleri iltihabında, özellikle de küçük çocuklarda akut gırtlak-soluk borusu-bronş iltihabında görülür.• fki tonlu öksürük: Farklı tonlarda iki sesin birleşmesiyle ortaya çıkar. Seslerin biri gırtlakta ses telleri düzeyinde, öbürü daha aşağıda, soluk borusu ve bronşlarda oluşur.• Kuru, kısık öksürük: Yüksek sesli bir öksürük değildir, ama çok rahatsızlık verir. Gırtlakta tümör ya da verem gibi ses tellerinin ağır lezyonlarmda görülür

“Öksürük Nasıl Geçer”

Öksürüğün tedavisi bağlı olduğu hastalığa yönelik olmalıdır. Kuru öksürük, hava kirliliği veya sigara gibi tahriş nedenleri ortadan kaldırıldığı zaman çoğunlukla kesilir. Güzel bir havalandırma ve havanın nemlendirilmesiyle birlikte öksürük büyük oranda azalır.
Enfeksiyon kapılmış ise bu öksürük, antibiyotiklerle tedavi edilmelidir. Enfeksiyonlardan kaynaklanan öksürükler, pisliklerin akciğerlerde birikmemesi için, kesilmeyip, tersine, desteklenir.

BALGAM ÇIKARMA

gokhan33 — Sun, 27 Jul 2008 08:21:18 +0000

BALGAM ÇIKARMA: Trakea ve bronşların iç yüzünü örten mukozadaki salgı bezlerinden, günde yaklaşık olarak 100 mi. kadar ıpukus yapısında bir salgı s algılanmaktadır. Bilindiği gibi solunum yollarının iç yüzünü örten mukozanın epitel hücrelerinde titrek tüyler bulunmaktadır. Bu titrek tüyler, buğday tarlasındaki başakların rüzgarla dalgalanması gibi dalgalanırlar ve üzerlerini ince bir zar gibi örtmekte olan mukus salgısını gırtlağa doğru iterler. Böylece herhangi bir toz ya da başka bir madde solunum yollarına kaçtığında bu mukusa takılır ve titrek tüylerin mukusa kazandırdıkları akıntı ile gırtlağa doğru taşınırlar. Gırtlağa taşınan mukus daha sonra yutağa (farinks) geçirilir ve buradan ya balgam biçiminde tükürülür ya da yutulur. Hanımlar genellikle balgamlarım yutarlar, erkeklerse tükürmeyi yeğlerler. Gerek mukus salgısı ve gerekse titrek tüyler, solunum yollarının korunma önlemlerinden biridir.

Solunum yollarındaki iltihabi olaylar ve çeşitli tahrişler, değişik özelliklere sahip çeşitli balgamların ortaya çıkmasına neden olurlar. Mükö balgam: Yumurta akı gibi saydam bir balgamdır. Genellikle küçük hava kabarcıkları içeren bu balgam çeşidi iltihabi özellikler taşımaz. Akut bronşit, akut trakeit, bronşial astma ve diğer bazı hastalıklarda görülür. Mukopürülan balgam: Sarı-yeşilimtrak renktedir. Iltihabi öğeler taşır. Kronik bronşit, tüberküloz, akciğer apsesi, akciğer gangreni ve diğer bazı hastalıklarda görülür.

Cerahatli balgam: Kirli sarı renkte ve tümüyle cerahattan oluşan bîr balgam türüdür. Akciğer apsesi veya kangreni, bronşlara fistülize olmuş akciğer zarlarının cerahatli iltihapları [ampiyem] bronşlara fistülize olmuş akciğer lopları arası apseleri, tüberküloz ve diğer bazı ağır cerahatli akciğer hastalıklarında görülür. Pas renginde balgam: Zatürree (pnömoni) olaylarında akciğerlerdeki hava keseciklerine doluşan alyuvarlar burada parçalanırlar ve pas renginde, içi fibrinli yapışkan bir balgam biçiminde atılırlar.

Seröz balgam: Köpüklü, mukussuz, sulu bir balgamdır. Akciğerlerdeki ödem sonucu oluşur ve en sık sol kalp yetmezliğinde görülür. Sol kalp yetmezliğinde akciğerlere göllenen kan, daha sonra burada bir ödeme neden olur. Ödem sıvısı, hava keseciklerine geçer ve buradan balgam biçiminde atılır.Kan göllenmesi sonucu bir miktar alyuvar, ödem sıvısıyla birlikte hava keseciklerine geçer ve burada parçalanır. Parçalanan bu alyuvarlar seröz balgama pembe lekeli bir görünüm kazandırırlar.

BALGAM ÖRNEĞİ NASIL ALINIR?

gokhan33 — Thu, 10 Jul 2008 08:59:14 +0000

BALGAM ÖRNEĞİ NASIL ALINIR?
Balgam muayenesinde temel alınan bölge soluk borusundan akciğerlerdeki bronşiyollere ve hava keseciklerine kadar uzanan solunum yollandır. Sağlıklı kişilerde az miktarda ve mikropsuz olan balgam, bu bölgelerde iltihaplanmanın başlamasıyla artar ve ağız boşluğuna geldiğinde, burada bulunan mikroplan da içerir. Bu nedenle tükürük ve ağızda her zaman bulunabilecek bakterilerle kanşmış balgamın laboratuvar incelemesi büyük ölçüde yararsız ve yanıltıcıdır.
Balgam örneği sabah saatlerinde mikropsuz ve saydam bir kaba toplanmalıdır. Toplanan madde tükürükten oluşmuşsa, yeni bir örneğin alınması gerekir. Hastanın balgam çıkaramadığı durumlarda, dile tuzlu su püskürterek balgam çıkarması kolaylaştmlabilir.
Balgamın laboratuvarda incelenmesi klinik durumla bağlantılı olmalıdır. Çünkü balgamın laboratuvarda incelenme biçimi ve elde edilecek veriler, kuşku duyulan hastalığa göre değişir.
Balgam muayenesi makroskopik inceleme, mikroskopik inceleme ve bakteri araştırması olmak üzere üç aşamadan oluşur.

BALGAM MUAYENESİ

gokhan33 — Thu, 10 Jul 2008 08:58:29 +0000

BALGAM MUAYENESİ
Solunum hastalıklanmn tanısında balgam muayenesi büyük önem taşır. Bu faedenle dikkatle ve titizlikle yapılması gerekir.
Solunum sistemi hastalıklarında fiziksel muayeneden elde edilen veriler çoğu zaman hastanın durumunu yansıtmaktan uzak kalır. Bu nedenle balgamın özellikleri kesin tanıya yardımcı olabilir.
BALGAM NEDİR?
Balgam solunum yollarından öksürükle atılan salgıdır. Normal koşullarda bronş mukozasının yabancı maddeleri atmak için salgıladığı sıvı miktarı azdır. Balgam genellikle bol miktarda mukus, solunum yollan duvarından kopan az miktarda hücre, bakteri kolonileri, toz tanecikleri ve akyuvarlardan oluşur. Balgam miktarı iltihaplanmaya, örseleyici uyarılara ya da akciğer ödemi gibi hastalık süreçlerine bağlı olarak artabilir. Balgamın görünümü, rengi ve mikroskopik özellikleri hastalığın tanısına yardımcı olur.

BRONŞ GENİŞLEMESİ (BRONŞEKTAZİ)

gokhan33 — Wed, 02 Jul 2008 17:15:43 +0000

BRONŞ GENİŞLEMESİ (BRONŞEKTAZİ)
Bronşektazi, yani bronş genişlemesi çeşitîi biçimlerde ve bronş ağacında değişen yaygınlıkta görülebilir. Doğumsal olduğu kadar, bronşlara yerleşen enfeksiyon etkenlerinden de kaynaklanabilen bir bozukluktur. Hastalık uzun süre belirti vermez. Ama iltihaplanma ilerlediğinde ilk kez İltihaba bağlı belirtilerle fark edilebilir.
NEDENLERİ:
Bebekken ortaya çıkan bronş genişlemeleri doğumsaldır. Bronş duvarının esnekliğini ve desteğini sağlayan etkenlerin yetersizliği sonucu, bronşlar doğumdan başlayarak sürekli geniş kalır. Aslında edinilmiş bronşektaziler de aynı yetersizlik sonucu gelişir.
Edinilmiş bronşektazilerde birçok bozukluk birlikte rol oynar. Kronik bronş iltihaplan sırasında gelişen olaylar bronşun esnekliğim ve direncini bozarak sağlıklı yapısını kolayca değiştirebilir. İnatçı bir öksürük ya da güçlü soluk verirken karşılaşılan bir engel sonucunda bronş içindeki basıncın artması, bronş duvarının çökmesini kolaylaştırır. Bronş çevresindeki dokularda ya da bağdoku artışıyla birlikte gelişen süreçler de bronş duvarım çevreye doğru çekerek bronşun genişlemesine neden olur.
Bronş genişlemesi salgı birikimini kolaylaştırır. Bu da iltihap yapıcı mikropların barınmasına son derece uygun bir ortam yaratır. Böylece bronş genişlemesi iltihaplanmaya ve bronş duvarında direncin azalmasına neden olur.
Belirtileri
Bronş genişlemesi uzun süre klinik belirti vermeden sessizce ilerler. Hastalık başka nedenle çektirilen bir akciğer filminde rastlantı sonucu saptanabilir. Ama genişleme yaygınsa ya da Özellikle iltihap varsa erken belirtiler görülür.Bronş genişlemesinin yaygınlaşmasıyla akciğerin işlevsel dokusunda eksilme olacağından solunum zorlaşır. Başlıca belirtiler öksürük ve balgamdır. Bunlar hemen her zaman birlikte görülür. Öksürüğün kuru olmasına çok seyrek rastlanır. Hasta daha çok sabahları uyanır uyanmaz öksürük nöbetine yakalanır ve bunun sonucunda aşın miktarlara ulaşabilen balgam, çıkarır. Çıkarılan balgam gece boyunca genişlemiş bronşlarda biriken salgılardır. Öksürük nöbetiyle birlikte balgam çıkarma vücudun konum değiştirdiği sırada da görülür. Hasta sonunda bronş ağacını ök-sürerek temizlemek için en uygun olan duruş biçimini öğrenir.Yaygın ve büyük bronş genişlemelerinde oldukça fazlalaşan balgam bir cam kaba alındığında üç bölüme aynldığı görülür: Üstte mukustan oluşan bir katman, arada seruma benzer bir sıvının bulunduğu orta katman, bunların altında daha yoğun atık maddelerden oluşan irinli bir çökelti. Aynı durum akciğer apsesinde çıkarılan balgamda da görülebilir. Bronş genişlemesinde balgam kanlı olabilir. Ender durumlarda öksürükle kan gelebilir. Aynca balgamda oksijensiz ortamda üreyen bakterilerin bulunması çok kötü bir kokunun yayılmasına yol açar.
İltihap çok şiddetli ve genişlemiş bronşun boşaltılması bazı engeller nedeniyle güç ise, solunum yollarında salgılar birikmeye başlar. Bu durumda düzensiz, fazla yüksek olmayan ateş ve bazen de irinleşmeyle birlikte yüksek ateş görülebilir. İltihaplanmanın yüksek ateşle birlikte uzun sürmesi, hastanın genel durumunu, beslenmesini ve kan değerlerini önemli Ölçüde bozabilir.
Nefes darlığı genellikle öne çıkmaz. Belirgin olması, bronş genişlemesinin yaygınlığına ya da bu durumla birlikte akciğer amflzeminin gelişmesine bağlıdır. Bazen akciğerlerde bronş genişlemesi ortaya çıktığından sağlam bronşlar daralarak nefes darlığı yaratabilir.Hastalığın ağır ve uzun sürmesi durumunda aşırı beslenme bozukluğuna ve kansızlığa da bağlı olarak hipertrofik pulmoner osteoartropati denen kemik hastalığının ortaya çıkabileceği unutulmamalıdır. Bu hastalıkta parmak uçları uzayıp kalınlaşırken tırnaklar da düzle-şip saat camını andırır. Bunun nedeni bronşun genişlediği bölgelerde atar ve toplar damarlar arasında ağızlaşmaların yol açtığı kısa devreler sonucunda gelişen dolaşım bozukluğudur.
GİDİŞİ
Bronş genişlemeleri, bronşlarda gelişen geriye dönüşsüz özellikte yapı bozukluklardır. Koşullar aynı biçimde sürerse bu genişleme çok daha yaygınlaşır. Daha önce de açıklandığı gibi belirtiler iti-haplanmayla ortaya çıkar. Düzensiz aralıklarla görülen .bu belirtiler her keresinde biraz daha uzayıp sıklaşırken genel durum giderek bozulur. İltihaplanmanın yayılması, bronş ağacında enfeksiyonun ilerlemesine, hastalığın her atağa kalkışında daha geniş bir akciğer doku bölgesinin yıkımına yol açar. Sonuçta solunum işlevleri giderek bozulur ve solunum yetmezliği gelişir
TANI
Küçük bir bölgeyle sınırlı kalan iltihaplanmamış bronş genişlemelerinin tanısı yalnız radyolojik incelemeyle konabilir. Burada kullanılan başlıca radyolojik inceleme yöntemi bronkografidir. Bronş genişlemesine iltihaplanma eklenirse tam kolaylaşır. Balgamın bol olması, özellikleri ve en kolay atıldığı duruş biçimleri ya da iltihabın akciğer filmlerinde değişmeden hep aym bölgede kalması tanıyı yönlendirir.Ama kesin tanıya bronkografiyk varılır. Bu yöntemde, bronş ağacım röntgen ışınlan allında görünür kılan kontrast bîr madde verilir. Bu kontrast maddeyle dolarak genişlemiş bronşla-röntgende muz hevengi ya da tespih ta-, nesine benzeyen tipik görüntüler verir. Bronş genişlemesinin büyük dallara da yayılma durumunda, tanıya varmak içia bronkoskopiden de yararlanılır.
BEKLENEN GİDİŞİ (PROGNOZ)
Bronş genişlemeleri daha önce de belirtildiği gibi yapısal olarak geriye dönüşsüz bozukluklardır. Bu durumun belH bir bölgeyle sınırlı kaldığı olgular cerrahi girişimle tedavi edilebilir. Cerrahi girişim yapılamıyorsa hastalığın ilerleyici özelliği ve komşu dokuları da yıkıma uğratabileceği dikkate alınarak düzenli ilaç tedavisi uygulanır. İlaç tedavisinde amaç hastalığın ilerlemesini durdurmak ve sağlıklı dokuları korumaktır. Bu tedavi biçimiyle hastalık belirtilerinde uzun süreli gerilemeler sağlanabilir.
TEDAVİ
Bronş genişlemesi dar bir alanda ya da akciğerin bir lobunda ise bu bölge cerrahi girişimle alınabilir. Cerrahi girişim dışında salgıların boşaltılması ve enfeksiyon odaklarının antibiyotikle kurutulması yoluna gidilir. Dolan bronşları boşaltmak için önce akciğer filminde Uangi bronşların genişlediği saptanır. Daha sonra hastaya bu bölgeyi en rahat boşaltacak duruş biçimi verilir. Ayrıca balgam söktürücü ve balgam yumuşatıcı ilaçlar da kullanılır. İçilerek kullanılanların yanı sıra aerosol biçiminde püskürtülerek ya da bir sonda aracılığıyla doğrudan bronşlara gönderilen antibiyotikler enfeksiyon odaklarına karşı yaygın biçimde kullanılmaktadır. Uzun süre kullanılması gereken antibiyotiklerin, gerekli balgam incelemesi yapılıp varılacak sonuçlara göre seçilmesi daha doğrudur..