Yüksek Tansiyon
TANSİYON (YÜKSEK TANSİYON)
Yüksek tansiyon (hipertansiyon) terimi atardamarlardaki büyük kan basıncının 150 mmHg (mm cıva basıncı), küçük kan basıncının ise 90 mmHg’ye eşit ya da daha yüksek olduğu durumlarda kullanılır. Tansiyonu uzun sürelerle bu değerlerin üstüne çıkan bireylerde beyin, böbrek, kalp ve damar hastalıklarının daha çok görüldüğü ve genellikle tansiyonu normal olanlara oranla yaşam süresinin daha kısa olduğu kanıtlanmıştır.
Büyük kan basıncı (büyük tansiyon) kaç olursa olsun, küçük kan basıncı (küçük tansiyon) 90 mmHg ya da daha yüksekse sistemik yüksek tansiyon söz konusudur ve tedavi edilmesi gerekir. Son istatistiklere göre normalin üst sınırına yakın küçük kan basıncının (85-89 mmHg) bile bir risk etkeni olduğu anlaşılmaktadır.
Küçük (diyastolik) tansiyonun yüksek olmadığı, yani 90 mmHg’nin altında kaldığı, yalnız büyük (sistolik) tansiyonun yükseldiği durumlarda sistolik yüksek tansiyon söz konsudur. 70 yaşın altındaki kişilerde küçük tansiyon 90 mmHg’nin altında kalırken büyük tansiyon 160 mmHg ve daha yüksekse tedavi edilmesi gerekir. 70 yaşın üzerinde tedaviyi başlatacak büyük tansiyon değeri 170 mmHg ve daha üstüdür.
Hipertiroidizm, aort kapak yetmezliği ve atar-toplar damar bağlantılarında büyük tansiyon yüksek olmasına karşın ilaç tedavisi gerekmez. Bu durumlarda asıl hastalık tedavi edilmelidir.Yüksek tansiyon günümüzde hâlâ beyin damarlarındaki tıkanıklık ve kanamalar açısından başlıca risk faktörüdür. Ayrıca, kolesterol ve sigara alışkanlığının yanı sıra miyokart enfarktüsünün başlıca nedenleri arasında yer alır; kalp ve dolaşım yetmezliği olan kişilerin yüzde 75′inde bu hastalıklara neden olduğu bildirilmiştir. Ayrıca tansiyon yükselmesinin damar duvarında kalınlaşma gibi belirgin değişikliklere yol açarak tıkayıcı damar hastalıkları, anevrizmalar ve böbrek yetmezliği gibi bir dizi doku bozukluklarına neden olduğu kanıtlanmıştır.Son 35 yıl içinde yüksek tansiyonun ilaçla tedavisinde dev adımlar atılmış olmasına karşın, yukarıda belirtilen olgular güncelliklerini korumaktadır. Günümüzde fazla yan etkisi olmayan, buna karşılık son derece etkili ilaçlar vardır. Son yıllarda bu tedaviler sonucunda kan basıncının düşürülmesiyle kalp ve damar hastalıklarına yakalanma ve bu hastalıklardan ölme oranının belirgin ölçüde azaldığı kanıtlanmıştr.
Bu tedavilerin yüksek tansiyonlu hastaların tedaviden sonraki yaşanılan üzerindeki etkileri incelenmiş ve özellikle felç, kalp ve dolaşım yetmezliği ile böbrek yetmezliğinin ortaya çıkma sıklığının azaldığı, buna karşılık, söz konusu ilaçların yüksek tansiyonlu hastada miyokart enfarktüsü ya da anjina pektoris gibi kalp kasının yeterince kanlanamama-sına bağh hastalıkların önüne geçilmesinde daha az yararlı oldukları belirlenmiştir.Bu ilerlemelere karşın, en son istatistiklerin de doğruladığı gibi, yüksek tansiyon hâlâ ölüme neden olabilmektedir. Bunun nedeni bazen hastanın ihmalkârlığı nedeniyle hekim kontrolünden geçmemesi ve hastalığa tanı kona-mamasıdır. Bazen de tanı konduktan sonra hekimin önerdiği ilaçların gereğince kullanılmaması ya da uygun oJ-mayan ilaçların seçilmesi ve daha sıklıkla muayene edilen kişinin kalp ve damarlarının yapısı nedeniyle tedavi yetersiz kalır.Kuramsal olarak, daha iyi sonuçlar elde etmek mümkün olduğundan, kalp ve damarlarla ilgili komplikasyonların önlenmesindeki bu başarısızlıklar, sürekli bir tedavi uygulamanın gerektiğini vurgular. Yüksek tansiyon tehlikesi olan hastanın doğru saptanması, öte yandan hastaya verilmesi gereken ilaçların seçiminde etkili bir düzenleme yapılması gerekir.
NEDENLERİ
Oluşum mekanizması bakımından iki tür yüksek tansiyon vardır: Birincil ya da esansiyel ve ikincil. Birincil yüksek tansiyonun nedenleri tam olarak bilinmemekle birlikte, hastalığın oluşumunda kalıtım, ruhsal açıdan çabuk etkilenen heyecanlı kişilik, şişmanlık gibi bazı etkenler saptanmıştır, tkincil yüksek tansiyon aşağıdaki hastalıklardan sonra ortaya çıkabilir: Böbrek dokusu ve böbrek atardamarlarında yerleşen hastalıklar (akut ve kronik böbrek iltihabı, poli-kistik böbrek), böbreküstü bezinin kabuk bölümündeki hastalık nedeniyle kortizon ya da aldesteron hormonlarının fazla salgılanması sonucu görülen Cushing hastalığı ve Crohn hastalığı, böbreküstü bezinin iç kısmının (medul-la) tümörü (feokromositom), aortun kalpten çıktığı bölgedeki darlığı, kafa içi basıncının artması.Yüksek tansiyonla basınç reaksiyonu arasındaki ayrımın da yapılması gerekir. Yüksek tansiyon terimi kan basıncının sürekli olarak bazı sınırların üzerinde kaldığım belirtirken, basınç reaksiyonu tansiyonun heyecanlanma ya da kan içine ilaç şırınga edilmesi gibi bir uyaran nedeniyle geçici olarak yükselmesidir. Yükselmeye yol açan uyaranın etkisi kaybolunca tansiyon normale döner.
GÖRÜLME SIKLIĞI
Yüksek tansiyonluların tümü tanı konacak biçimde tıbbi kontrolden geçmemiş olduğundan ve yüksek tansiyon değerlendirme ölçütleri her yerde aynı olmadığından yüksek tansiyonun dağılımını kesin olarak saptamak olanaksızdır. Hekime başvuran erişkinlerin yaklaşık yüzde 25′inde yüksek tansiyon vardır ve bunların yüzde 9O’ı esansiyel (birincil) tiptedir.
TANI
Tanı konması için kan basıncı 20 dakika dinlenmenin ardından ölçülmelidir; birbirinden farklı zamanlarda yapılan üç ayrı ölçümde de kan basıncı yüksek çıkıyorsa yüksek tansiyon tanısı konabilir.
Kan basıncı ölçümlerinde pek çok kısıtlama ve hata olasılığı vardır.
Bunların başında hastanın muayeneye ve hekime olan tepkisi gelir. Burada tansiyon heyecan nedeniyle tepkisel olarak yükseldiği halde, kişiye yanlışlıkla yüksek tansiyon tanısı konur.
Son yıllarda bu yanlışlıklardan kaçınmak için günlük etkinlikleri engellemeden kan basıncının otamatik olarak kaydedilmesini sağlayan birçok teknik geliştirilmiş ve uygulanmaya başlamıştır. Böylece elde edilen 24 saatlik tansiyon değerleri, yüksek tansiyonun organlarda yol açtığı zararları tansiyon aleti ile elde edilen değerlerin ortaya koyamadığı kadar belirgin olarak sergiler. Bununla birlikte, kan basıncının dinamik olarak monitörle izlenmesinin tanı açısından üstün olduğuna ilişkin bir kanıt elde edilememiştir. Bu nedenle bu yöntem yalnız bazı seçilmiş yüksek tansiyon olgulanyla sınırlı kalacak biçimde uygulanmaktadır; bunlar kan basmcı sık sık değişen hastalar, yüksek tansiyon ile organlardaki örselenme arasında bağlantının tam kurulamadığı olgular, sık sık tansiyonu yükselenler ile tedavi sonuçlarının değerlendirilmesi istenen olgulardır.
Olguların büyük bir bölümünde dikkatli bir ölçümle yüksek tansiyon tehlikesi olup olmadığı belirlenebilir; gerekirse hasta kan basıncını evde kendi kendine de ölçebilir.
İkincil yüksek tansiyonun nedenlerini saptayabilmek için genel bir muayene yapılması önemlidir. Özellikle kol ve bacak atardamar nabızlarının kolayca alınıp alınamaması, atardamarlardaki nabız vuruş şiddetinin birbirinden farklı olup olmaması, böbrek atardamarlarının karından stetoskopla iyice dinlenmesi gereklidir. Ayrıca idrar tahlili yapılır ve kanda üre, ürik asit, kreatinin, sodyum ve potasyum gibi elektrolitlerin düzeyi belirlenir.
TEDAVİ
Belirti ve yakınmaların az ya da çok olmasına bakılmaksızın tüm yüksek tansiyonluları tedavi etmek gerekip gerekmediği tartışması şu çözüme bağlanmıştır: Küçük kan basıncı 90 mmHg’nin (mm cıva basmcı) üstünde olan tüm hastaların tansiyonu 85 mmHg düzeyinde tutulacak biçimde tedavi uygulanmalıdır.
ikincil yüksek tansiyonda tedavi öncelikle temelde yatan hastalığın tedavisine yöneliktir; birincil yüksek tansiyonda basıncın kontrol altına alınmasıyla ve basıncm normale inmesiyle sorun çözülemezse komplikasyonlann tedavi edilmesi gerekir. Birincil yüksek tansiyonun tedavisinde genel önlemlerin yanı sıra ilaç tedavisi uygulanır. Genel önlemler kısaca şunlardır: • Beslenme – Bazı istatistikler sanayileşmiş toplumlarda nüfusun yansından çoğunun fazla kilolu olduğunu göstermektedir. Bu durum genellikle yüksek tansiyon, şeker hastalığı ve damar sert-liğiyle birlikte görülür; öte yandan tek başına da kalp ve dolaşım sistemi hastalıkları için bir risk faktörüdür. Bu nedenle yüksek tansiyonlu, şişman hastanın normal kilosuna getirilmesi büyük önem taşır. Hafif ya da orta derecede yüksek tansiyonlu hasta, çoğu zaman yalnızca kilo vererek kan basıncını normal değerlere düşürebilir. Verilen her kilo için diyastolik (küçük) kan basıncının 2-3 mmHg azaldığı saptanmıştır.Özellikle hayvansal kökenli doymuş yağlar (tereyağ, içyağı) az kullanılmalıdır. Bu maddeler aşırı miktarda alınırsa kandaki kolesterol düzeyi artar; buna bağlı olarak yüksek tansiyon ve öteki kalp ve dolaşım sistemi hastalıklan açısından risk yükselir. Sebzeyle beslenen topluluklarda çok az kişide yüksek tansiyon görüldüğü gözlenmiştir.Besinlerle aşın tuz alımı da engellenmelidir. Tuz kendi başına güçlü bir damar büzücüdür ve tansiyonu düzenleyen bazı sistemleri etkiler. Ama yapılan son araştırmalar tuz kısıtlamasının bütün birincil yüksek tansiyon durumlarında etkili olmadığını göstermektedir. Sonuç olarak tuz kısıtlamasına yanıt veren ve vermeyen birincil yüksek tansiyon çeşitlerinden söz edilebilir. Son zamanlarda dikkatlerin odaklaştığı bir başka nokta ise potasyumdur. Potasyumca biraz zengin bir diyetin henüz tam olarak aydınlatılamamış mekanizmalarla tansiyonu düşürdüğü gözlenmiştir. Kahve de kan basıncında birkaç saat süren 5-20 mmHg’lik yükselmelere yol açtığından kısıtlı miktarda alınmalıdır. Aşın alkol alımı da zararlı olabilir, aşın alkol alındığında sempatik sinir sisteminin uyanlmasına bağlı olarak uzun süreli yüksek tansiyon görülür.Sonuçta, yüksek tansiyonlu hasta peynir ve öbür süt ürünleri de içinde olmak üzere çok az hayvansal yağ ve tuz tüketmeli, bol meyve ve sebze yemelidir. Gerekenden çok kalori almamalıdır.
• Hareketsiz yaşamla savaş -
Yüksek tansiyonlu kişiye önerilen yüzme, yürüyüş, jogging, bisiklet ve kayak gibi sporlar izotonik tiptedir. İzometrik egzersizler (ağırlık kaldırma) önerilmez. Tansiyonu sürekli yüksek olan kişi, önerilen egzersizleri uygularsa, sistolik ve diyastolik kan basıncıyla, kalp atım hızının düştüğünü görecektir.Gevşeme teknikleri – Sanayileşmiş toplumlarda çok yüksek düzeyde olan ruhsal gerilim tansiyonun yükselmesine neden olabilir. Bu nedenle son yıllarda tansiyonun düşmesinde yararlı olduğu saptanan gevşeme tekniklerinin kullanımı gündeme gelmiştir.
• Sigara dumanından uzak durma -Tek bir sigaranın dumanının tansiyonda 15-20 dakika süreyle ani ve birkaç mmHg’lik yükselmeye yol açtığı kanıtlanmıştır. Aşırı sigara içen kişinin sürekli yüksek tansiyon tehlikesiyle ne ölçüde karşı karşıya kaldığı kolayca anlaşılabilir.Birincil yüksek tansiyonun tedavisinde yalnızca deneyimler sonucunda seçilen bazı ilaçlar kullanılır. Sabit bir tedavi tablosu yeğlenmemekle birlikte, kan basıncını düzenleyen mekanizmalar hakkında kazanılan bilgilerin yardımıyla değişmeyen bir tedavi planının uygulanmaya sokulabileceği düşünülmektedir.
Kan basıncını düzenleyen pek çok mekanizma olmasına karşın, en önemli ve uzun süreli etkiyi sağlayan, damarla-nn büzüşmesini ve dolaşımdaki kanın hacmini düzenleyen sistemdir. Kan basıncı kalbin damarlara pompaladığı kan miktan ile-arteriyollerin (küçük atardamarlar) duvarlarındaki direncin bir ürünüdür. Bu düzenleme sisteminde, böbrekte ve böbreküstü bezinin kabuk bölümünde odaklasan iki merkez vardır. Bunlann arasındaki dengenin bozulması iki farklı mekanizmayla yüksek tansiyona yol açar ve uygulanması gerekli tedavi her iki durumda farklıdır. Bunların aynı anda etkili olması ise daha karmaşık bir yüksek tansiyon biçimine neden olur. Yüksek tansiyon, vücutta aşın su ve sodyum tutulmasına bağlı anormal bir sıvı birikiminden kaynaklanıyorsa; tedavide idrar söktürücü ilaçlar kullanılır; yüksek tansiyon damar büzüşmesine bağlıysa, bunu önlemeye, çözmeye yönelik ilaçlar öncelik kazanır. Ara biçimlerde ise her iki tür ilaç birden kullanılır.
Tansiyonun düşürülmesi gereken bazı özel durumlan da ele alalım
• Yüksek tansiyon ve yaşlılar – Bir zamanlar yaşlılarda doğal bir olgu olarak kabul edilmiş olsa da, yüksek tansiyon damarlardaki yaşlılığa özgü değişiklikleri hızlandırır. Yaşlılarda sürekli ve sabit yüksek tansiyonun etkilerinin en çok görüldüğü organlar beyin, göz, kalp ve böbrektir. Damar sistemindeki değişikliklere bağlı olarak bu organlarda işlev bozukluğu görülür. Vücutta güç harcadıktan sonra ortaya çıkan değişiklikleri değerlendirirken, tansiyonun aynı koşullarda sağlıklı kişilerde de yükseldiği unutulmamalıdır. Yaşlı hastaların tedavisinde amaç, sistolik kan basıncının 170 mmHg’nin, diyastolik kan basıncının ise 90 mmHg’nin altına düşürülmesidir. Yaşlılarda tedavi, başka hastalıkların da varlığı nedeniyle gençlere göre daha zordur.
Ani tansiyon düşüşleri beyin dolaşımında zaten var olan yetmezliği kötü-leştirdiğinden, bu durumun önlenmesi gerekir. Tedavinin aşamalı ve “yumu-şak” bir tansiyon düşürücüyle başlanıp sürdürülmesi önerilir.
Yaşlılarda yalnızca sistolik tansiyonun yükselmesi de sık görülür. Sistolik tansiyon yaşla birlikte yükselir.
Bu durum, aortun ve başlıca atardamarların esnekliğinin azalmasına ya da yok olmasına bağlıdır. Yaşlılarda sistolik kan basıncı 170 mmHg’nin üstünde, diyastolik basınç 90 mmHg’nin altında ise başlangıçta olabildiğince düşük dozda idrar söktürücülerle tedaviye başlamak gerekir.
• Yüksek tansiyon ve şeker hastalığı-Yüksek tansiyon şeker hastalarında, şeker hastalığı olmayanlara oranla iki kat sık görülür. Erişkin tip şeker hastalığı olanlarda yüksek tansiyonu açıklamak için birçok varsayım ortaya atılmıştır. Şişmanlık her iki hastalıkta da görülür. Şeker hastalarında tansiyonun kontrol altında tutulması böbrekteki örselenme-yi yavaşlatır ve hastalığın gidişini düzeltir.
• Yüksek tansiyon ve gebelik – Gebelikte yüksek tansiyon tek basma ya da gebelik eklampsisi tablosunda vücutta sıvı birikimiyle birlikte ortaya çıkabilir. Bu durumun özellikle dölüt için olumsuz sonuçlan olacağından, tansiyonun dikkatle kontrol altında tutulması gerekir.
• Yüksek tansiyon ve çocukluk – Çocuklukta yüksek tansiyon oldukça ender görülür. Tansiyonun normal değerlerin dışında olması iç salgı hastalıklarını, böbrek hastalıklarını ve aort damarı darlığını düşündürmelidir; ruhsal nedenler ya da yanlış ölçüm gibi teknik nedenler de rol oynayabilir. Genellikle sorun kilo vermeyle düzelirse de, çocuklarda ve gençlerde görülen yüksek tansiyon olgularının çok büyük bir bölümünde sorunun başka bir hastalıktan kaynaklandığı ve bu nedenle tanıya yönelik bir araştırma ve özgül bir tedavi gerektiği unutulmamalıdır. • Yüksek tansiyon ve böbrek yetmezliği – Böbrek hastalığının ağırlaşmasını önlemek için tansiyonun denetim altında tutulması gereklidir. Hekim tansiyonu düşürecek ilaçları seçerken ve dozlarım ayarlarken dikkatli olmalı ve böbrek işlevleri üzerinde olumsuz etkisi olacak maddeleri kullanmaktan kaçınmalıdır.
TEDAVİNİN, SURESİ
Tansiyonun düşürülmesi gereken en düşük nokta tartışılmaktadır. Son çalışmalar tansiyonun 85 mmHg’den daha aşağı düşürüldüğünde miyokart enfarktüsü nedeniyle ölüm tehlikesinin arttığını belirtmektedir. Bu olay 55 yaşın üstünde ve sigara içen erkeklerde daha belirgin görünse de, tansiyonu düşüren tedavinin tipiyle bağlantılı değildir. Bu varsayım üzerinde farklı görüşler ileri sürülmektedir; hatta, bazılarına göre bunun bilimsel bir temeli yoktur, ulaşılması gereken tansiyon düzeyi, yan etkilerin ya da hastalığa bağlı olan belirtilerin ortaya çıkmadığı en düşük düzeydır.
Hekimin karar vermek zorunda kaldığı bir sorun da tedavinin süresidir. Genel olarak tedavi yaşamboyu sürmelidir. Genellikle ilacm kesilmesinin ardından hemen tüm hastalarda tedaviden önceki tansiyon değerlerine dönüş izlenir. Bununla birlikte, tansiyonun denetim altında tutulduğu uzun bir dönemden sonra, temkini elden bırakmadan, kullanılan ilaçların dozu ya da sayısı azaltılabilir.
SONUÇLAR
Tansiyonu düşürmeye yönelik tedavinin başarısız olması, ilaçların uygun olmayışından çok, hastanın tedaviye yeterince uymaması ya da gerçekçi tedavi hedefinin saptanıp kararlılıkla bu hedefe ulaşılmaya çaJışılmamasından kaynaklanır.
Günümüzde kullanılan tansiyon ilaçlarının farklı etkileri ve etki mekanizmaları vardır. Böylece hastaların hemen tümünde tansiyonun normale düşürülmesi mümkün olur. Yüksek tansiyonun nedenlerine ilişkin bilgiler hangi ilacın ya da hangi ilaçların bir arada kullanılmasının daha etkili olabileceğini saptamak için yeterli değildir. Bunun sonucunda yüksek tansiyonun tedavisi deneyime dayanır ve etkili bir tedavi programı karmaşık olabilir.İlaçların birlikte kullanımı, farklı dozajları olması, tedavinin uzun sürmesi ve büyük bir olasılıkla pahalı olması nedeniyle çoğu zaman etkili bir tansiyon tedavisini uzun zaman sürdürmek güç olabilir.
Erken tam ve tedaviye zaman geçirmeden başlamak çok Önemlidir; orta derecede yüksek tansiyonu olan, kalp ve dolaşım sistemi komplikasyonları olmayan hastalar basit tedavi programlarıyla çok daha kolay denetim altına alınır.Son olarak, hastaya uzun süren tedavinin ne kadar önemli olduğu anlatılmalıdır; hastanın bilgilendirilmesi, özellikle belirtilerin görülmediği kronik hastalarda çok Önemlidir. Bu hastalar kendilerini iyi hissetseler de yüksek risk taşıdıklarını ve ilaçlarını sürekli ve düzenli alırlarsa riskin çok azalacağını bilmelidirler.Öte yandan hastalıkları ya da tedavileriyle ilgili olarak nevrotik davranmamaları gerekir. Ayrıca hastanın evde tek başına tansiyonunu Ölçmeyi öğrenmesi de gerekir; böylece tansiyon tedavisini sürdürmesi kolaylaşır.Birincil ya da esansiyel yüksek tansiyon
Nedenin belirlenemediği durumlarda yüksek tansiyon böyle adlandırılır. Yüksek tansiyonlu hastaların çoğunluğunda (yüzde 85-90) görülür. Belirgin ailevi özelliği vardır; çevresel, sinirsel, hormonal ve damarlarla ilgili etkenlerin de farklı ölçüde etkisi olabilirse de, bunlardan hiçbirinin kesin sorumlu olduğu kanıtlanmamıştır. Öteki etkenler arasında aşırı tuz alımı, duygusal gerginlik ve şişmanlık yer alır. Bu etkenlerin kalıtsal yatkınlığı olan kişilerde yüksek tansiyonun ortaya çıkmasına neden olduğu ya da önceden var olan yüksek tansiyonu ağırlaştırdığı sanılmaktadır.
İkincil yüksek tansiyon
Başka bir hastalık tansiyonun yükselmesine neden olur. Yüksek tansiyona neden olan hastalıklar şunlardır:
• Böbrekteki iltihaplar (glomerülonefrit, piyelonefrit). Renovasküler yüksek tansiyon böbrek atardamarının daralmasına ve buna bağlı olarak böbreğe giden kan akımının azalmasına bağlıdır. Bunun sonucunda böbrekte renin hormonunun yapımı ve salgılanması artar, bu da anjiyotensini etkinleştirerek yüksek tansiyona yol açar.• îç salgı hastalıkları. Bazı tiroit bezi hastalıkları orta derece yüksek tansiyona yol açar. Özellikle bazı böbreküstü bezi hastalıklarında da (feokromositom, Cus-hİng hastalığı, hiperaldosteronizm) yüksek tansiyon görülür.• Sinir sistemi hastalıkları. Bazı beyin tümörleri yüksek tansiyona yol açabilirler.
• Arteriyoskleroz (damar sertliği). Yüksek tansiyon sonucunda oluşabilmesinin yanı sıra, yüksek tansiyonun nedeni de olabilir. Özellikle böbrek atardamarının daralması renovasküler yüksek tansiyona, büyük atardamarlardaki sertleşme de sistolik yüksek tansiyona yol açar. Bazı ilaçların (kortikosteroitler, doğum kontrol hapları) ya da besinlerin (meyankökü) alınması da yüksek tansiyona yol açar.
Kan basıncını belirleyen başlıca etkenle:
Kan basıncı birbiriyle ilişkili birçok etkenin dengesinden kaynaklanır. Kan basıncını kalp, damarlar ve kan kütlesi belirler. Basıncı düzenleyen etkenler bunların üzerinde etki gösterir.Geniş anlamda basmç, belirli bir zaman biriminde kalbin sol karıncığından pompalanan kan hacminden ve çevrel damarların kan akımına karşı direncinden kaynaklanır. Kalbin atımı, kalp kasının kasılma gücü ve kalp atim hızına bağlıdır.Damarın direnci çapıyla ters orantılıdır. Bu nedenle basınç büyük Ölçüde çevrel arteriyollerin (küçük atardamarlar) büzüşmesinden kaynaklanır. Basıncı düzenleyen etkenler en başta çevrel arteriyoller üzerinde etkili olurlar.Çevrel direncin artmasında kanın akışkanlığının az da olsa önemi vardır. Kanın akışkanlığı azalınca (sıklıkla alyuvar sayısının artışı nedeniyle) damar çaplan aym kalsa da direnç artar.
Kanın akışkanlığı suyunkinden 2,5kat azdır. Kan hacmi kan basıncını belirleyen başka bir etkendir.. Plazma hacmindeki artma ya da azalma, uygun bir biçimde dengelenmezse kan basıncında değişikliklere yol açar.
yüksek tansiyon hamilelikte ne gibi sorunlara yol açar?
Soru
Yüksek tansiyonlu hasta kendini yıkılmış ve üzgün hissedebilir mi?
Cevap
Kendini yıkılmış ve üzgün hissetmek yüksek tansiyona özgü bîr ruh hali olmasa da, yüksek tansiyon nedeniyle görme bozuklukları, kulaklarda çınlama, kalp ve dolaşım yetmezliği ortaya çıkan kişi normal etkinliğini sürdüremez haîe gelebilir. Ayrıca, Cushıng hastalığı gibi yüksek tansiyona neden olan bazı hastalıklarda duygusal dengesizlik ve çöküntü eğilimi görülür. Yüksek tansiyon genellikle damar sertliğinin (özellikle beyin damarlarında) ortaya çıkmasını kolaylaştırdığından, bu duygular ve,.çöküntüvliLbJrMte,kişilik değişiklikleri de görülebilir.
[...] değişiklikleri de yüksek tansiyonun beyin yoluyla kendini ortaya koyduğu belirtilerdendir. Yüksek tansiyon nedeni ile gözün retina tabakasındaki atardamarlarda daralmalar ve kanamalar görülebilir. [...]
[...] Kan basmcı değerlen yaşa göre normal kabul edilen düzeyi aştığında hipertansiyondan (yüksek tansiyon) söz edilir. Normal kan basmcı düzeyini kişinin yaşı üstüne bazı sayılar ekleyip bölerek [...]
[...] düşmesi ve buna bağlı olarak kırıklara eğilimin artması olarak tanımlanabilir. Yüksek tansiyon gibi osteoporoz da bir hastalık değildir; yaşın ilerlemesiyle birlikte görülme sıklığı [...]
[...] kardiyovasküler risk açısından Viagra ile plasebo arasında fark yoktur. ED hipertansiyon (yüksek tansiyon), diyabet veya dislipidemi gibi başka sağlık sorunları olan hastalarda daha sık görülür. Bu [...]
yakın zamanda spor eğitimini braktım ve tanziyonum sürekli 15-9 seviyesinde nedenini bilmiyorum bilgilendirirseniz sevinerim x
hocam mrb size bir sorum olacak.benim abimin tansyonunu ölçtüm 16/10 cıktı ve bunla beraber halsızlık ve aşırı baş agrısı olmaya başladı bir hekime danışmdan soruma cevap verebilirmısnız herhangi bir rahatsızlıgı yoktu anıden olan bir şey (saygılar)
merhaba,17 yaşında oğlum , 5 yıldır senede 1 yada 2 kere rahatsızlanıyor.tansiyonu 17/9 seviyelerine çıkıyor.titreme ,terleme ve idrara çıkarak bu kriz hali sonlanıyor.kalp,dahiliye,nöroloji doktorlarına götürdüm,çok araştırıldı fakat hiçbir teşhis konmadı.psiyatriye götürmem faydalı olur mu acaba.kendisi biraz stresli ve hırslı bir çocuk.dün akşam 10ay aradan sonra yine rahatsızlandı,sınavları vardı,çok yoruluyor,hem dershane hem okul,yorgunluktanmı oluyor bilemiyorum,çare arıyorum,teşekkür ediyorum
ben 39 yaşındayım tansiyonum 15,10 bazende 15,11 oluyor bu neanlama geliyor 7 ay önce 12,8 idi bilgilendirirseniz sevinirim
hocam benim sorunum sabahlari tannsionum dusuk ama aksamlari 15|98 oluyor bu beni cok rahtsiz ediyor yasim 50 beni aydinlatirsaniz cok memun olurum saygilar
merhaba hocam ben 17 yaşındayım, ve son 20 gündür, tansıyonum 17/7 , 16/8 , 14/9 ,17/10 ,ve 14/3, cıkıyor, fakat cogunluk olarak, 14/7, ustune cıkıyor, tamsıyon hasatası olbilirmiyim. bilgilendirirseniz sevinirim,
merhaba ben 16 yaşındayım 3 yıldır tansiyon hastasıyım bu 3 yıl içinde 14/9 dan aşağıya 3 defa düşmüş.Ben ankarda tedavi oluyordum nedenini bulamıyorlardı.Böbreklerde renin deninlen şey her zaman yüksek çıkıyordu ve bu yüzden böbreklerimden anjiyo oldum.3 tane ilaç içiyordum bunlarda düşürmüyordu şimdi var düşürmediği için kullanmıyorum.sürekli 16/10 ve daha fazla oluyor.Anne ve babadada var Ne yapabilirim
1 sene dir hiper tansiyon hastasıyım ilaç kullanıyorum 15 yıl önce trafik kazasından dolayı dalağım yok dalağın olmaması tansiyon la ilgisi olabilirmi?
hocam tansiyonum 16/10 hiper tonsiyon adayımıyım kilom115 yaşım 37 beni aydınlatırsanız sevinirim
ben 20 yaşındayım ama 4 yıldır tansiyon hastasıyım tansiyonum 15-12 oluyor hastanelerde yatmama rağmen hiçbirşey anlamadılar 2 tane tansiyon ilacı kullanıorum sizce neden tansiyonum çıkıyor olabilir (saygılar)
Sayın ilgililer,
Size tansiyon hakkında sorum olacak son olarak doktura gittigimde tansiyonum 160/95 çıktı ben anlıkdir diye dert etmedim ama bir hafta sonra tansiyonumu 15 gün süre ile ölçtüm sonuç bu süre içinde ortalama büyük tansiyon 140 ile 160 arasında küçük 95 ile 102 arası olarak çıktı en kiısa sürede dokturuma gideceğim bu konuda görüşlerinizi alabilir miyim.
Hüseyin Karakaya
51 yaşındayım.
hocam neraba ben 31 yaşindayım 7 yıldır tansiyon hastasıyım ve özellikle 4 aydır sabahları kalktığımda şidetli ense ağrısı ve baş dönmesi oluyor tansıyonda 140-90 150-100 civarında oluyor belok 100 luk kullanıyordum nabız düştüğü için 50 lik kullanmaya başladım daha sonra yükselince atacand plus ilave etti doktor gün içinde normale döndü tansiyon ama sabahları kalktığımda özellikle yükseliyor oturup dinlendiğim zaman norale donüyoryardımcı yardımcı olursanız sevinirim teşekürler.
merhaba ben 29 yaşındayım bir yıldır tansiyonumda yükselmeler oluyo 16\10 veya 15\9 daha aşağı olduğuda oluyo.birde bende 2yıldır ritim bozukluğu var.mitral kalp kapakçığında gevşeklik varmış bu sebepten dolayı tansiyon yükselirmi?teşekkürler…
Bir aydan bu yana ölçüyorum sabah kalktığımda d ölçtüm15/10 16/10 çıkıyor yaşım 34 kilom 90 filan sizce ne yapmalıyım.Teşekkürler
merhaba hocam normalde 11-8 olan tansiyonum sıkılıp yada sinirlendiğim zaman 18-10 oluyor başımda uyuşma ve ağrıyla beraber miğde bulantısı oluyor birde kollarımda uyuşma var 45 yaşındayım ne yapmam konusunda beni bilgilendirirseniz mennun olurum saygılar
hocam benım ananem 62 yasında tansıyonu genelde gece olmak uzere sureklı olarak yukselıyor ve en az 170.90 oluyor en yuksegıde 230.110 ben tansıyonunu dusurmek ıcın elımden gelenı yapıyorum fakat sık sık olması benım elımıde baglıyor ve gece uykuda dılımde bı yanma oluyor dıyor bu benı tedırgın edıyor ılacta kullanıyor fakat sormak ıstedım sımdeden tesekkur ederım. (allah herkese acıl sıfalar versın )
ben 32yasındayım tansıyonum 15/10, bazende 17/12 oluyor hekıme bas vuracam ama sormak ıstedıgım tansıyonumun cıkmasını sıddetlı goz agrısından anlıyorum goze bır zararı varmı bırde bu cıkma bır hafta ıcınde oldu daha once yoktu tekrar eskı halıne donmesı mumkunmu tesekkurler
hocam ben 32 yasındayım tansıyonum 15/9 yada17/12 cıkıyor benım sormak ıstedıgım tansıyonumun cıkmasını gozumun sıddetlı agrımasından anlıyorum. hekıme basvuracam ama bu yuksek tansıyınun goze bı zararı olurmu ozellikle agrıyan gozum sol ve gozumun alt tarafındakı kısımda ıse tıtreme oluyor sızden ogrenmek ıstıyorum tesekkur ederım
hocam mrb ben 4 senedir yüksek tansiyon rahhatsızlığından dolayı acil de devamlı diyazem yaptılar panik atağım var acaba ondanmı kaynaklanıyor..saygılar
mrb hocam 30 yaşındayım yaklaşık 1 senedir tansiyon ilacı kullanıyorum . tansiyonum 1 yıldır hiç düşmüyor. 16-10 seviyesinde.mesleğim demir doğrama bunun nedeni ne olabilir.gözlerim kanlanıyor ve başım aşrı derecede ağrıyor . beni bilgilendirirseniz çok sevinirim.
tansiyonum sürekli yüksek bügün ölctüm 176/100 -cok sik ölmüyorum ama her ölctügümde yüksek,hocam sizce neyapmaliyim,
merhaba ben tansiyon hastası yeni oldum yükseliyor kilom var 122 kiloyoum acaba kilo tansiyonu etkilermi?? kilo verisem tansiyonum düzelirmi hap da kullanıyorum tasiyon illacı
58 yaşındayım.yaklaşık bir haftadır yakını görmemde sorun oluştu .bununla beraber yürümede de sorun yaşıyorum.tansiyonum
15/9 çıktı.göz dokturu yakın3.57 uzak 0.50 gözlük tavsiye etti.
aynı zamanda 2 göz damarında kanama olduğunu ve göz anjiyosu yapılmasını söyledi.hareket kabiliyetimdede yavaşlık başladı.elimden geldiği kadar stresten uzak durmaya çalışıyorum.
bunlar tamamıyle yüksek tansiyonun oluşturduğu sorunlarmı cevaplarınız için şimdiden teşekkürler
BEN 39 YASINDAYIM 25 YASINDAN BERİ TANSİYON HASTASIYIM. ANNEM VE BABAMDA DA VAR. ÇOCUKLARIMDADA OLABİLİRMİ?
hoıcam mrb yaşım 32 kilom 130 ve üç gündür tansiyonum 16-10,5 15,5-10 15-10 olarak ölçüyorum ve çok sık başım ağrıyor bu konu hakkında ne yapmam gerekiyor
mrb size bir sorum olacaktı bir haftadır tansiyonum 16_9 ve sürekli başım ağrıyor acaba nedeni nedir tşk ederim
merhaba benım tansıyonum 15.9 15 .10 13.9 oluyor tansıyonum olculurken heyecanlanıyorum acaba ondan olmus ola bılırmı babam ve aılemde yaklasık 10 kısı yuksek tansıyondan oldu bende potansıyel bır tansıyon hastasımıyım? ne yapmalıyım tesekurler
39 yaşındayım tansıyonum var ani fırlamalar yapıyor şu an askerım ne yapmalıyım
merhaba hocam benim babam 4 senen önce yüksek tansiyondan bnir kere felç geçirdi şimdi herşeyi normal amam şuanda bel fıtıgı ve kasık fıtıgı teşhisi konuldu ve tansiyonu hep 22 lerde ilaçla acilde düşürüolu sürekli ne yapmamız lazım ve ameliyat olabilir mi hiç yürüyemio fıtılar zorluo ve çok acı çekior lütfen yardımcı olnuz en azından ne yapmamız lazım babam nasıl düzelebilir
kübra allah şifa versin
İyi günler hocam 3-4 aydır arada bir gözümde kararma oluyordu hafiften ama 1 hafta önce boynumda şiddetli bir tutulma oldu ve kas gevşetici hap , ağrı kesici hap ve kasgevşetici bir krem daha kullandım 5 sün sonunda yine kafamın arka tarafında boynumda ağrılar vardı eczaneye gittiğimde tansiyon ölçtürdüğümde tansiyonumun 14-9 civarında olduğunu 2 saat sonra tekrar ölçtürdüğümde 14-9,5 olduğunu bugün tekrar pratisyen doktora gittiğimde 1 adet dil hapı verdiler ve 1 hafta 10 gün gibi kontrol altında tutalım diyerek 1 adet dil hapı verdiler ölçtürdüğümde yine 14-9 ve 14-10 çıktı ayrıca ağzım gün boyu tuzlu idi ayrıca boyun damarlarıda çarpıntı şeklinde çarpıor bilgilendirirseniz sevinirim.
Not : 35 yaşındayım 185 boy kilom 90-93 civarında ailemde bu tür bir rahatsızlık yok
benm eşimde sürekli yüksek tansiyon bulunuyor 150 90 gürülmektedir doğum kontrol habı kullanıyor etkisi varmı ve nasıl düşürüllür
35 yaşında 97 kiloyum ve 1.82 boyundayımzaman zaman tansiyonum yükseliyor. en çok 16-10 a çıktı kalp damar cerrahisinde bişey çıkmadı başka hangi doktorlarla görüşmem gerekiyor ve hangi tetkikleri yapmam gerekiyor. çalışmalrınızda başarılar diler saygılarımı sunarım. ayrıca şeker hasatalığımda var
merhaba 10/15 gündür devamlı geceleri daha cok oluyor tansiyonum 23/11 veya 22/10 gibi tansiyon ilaclarını kullanıyorum
delix prtect
lercadıp
ne yapmam lazım ve ilgilenirseniz sevinirim :D
hocam bırden tansıyonum 10 16 cıoktı normal bısımı
11 senedir panik atak hastasiyim, Normalde tansiyonum 11′e 7. ama panik atak aninda 16′ya 8′e 17′ye 8′e yukseliyor.
15 dakikada iniyor ama sadece Xanax alirsam normale donuyor.
Tansiyon hapi Lepresor verdi doktor, ama surekli icme sadece yukselince bir tane ic dedi, ancak hic etki dahi etmedi, Yine Xanax icersem dusuyor. Acaba ben tansiyon hastasimiyim yoksa psikolojikmi gercekten ve Xanax’i surekli kul;anmiyirum ama atak gelince hemen yutuyorum ve tansiyonu derhal 10 dakikakda indiriyor, bu sekilde kullanmaya devam etmelimiyim?
yasim 43, kilom 54, boy 1.70 atkletik bir tipim, her gun 2 mil kosuyorum, spor yapiyorum, kolesterolum cok dusuk, LDL sadece 41, HDL 70
Trig sadece 21. doktorlara her turlu kalp tetkiki yaptirttim hepsi cok saglam ve temiz geliyor. Ama panik atak aninda cok kotu oluyorum,
cok tesekkur ediyorum,
mrb yasım 34 suan ıtıbarıyle 2 gundur tansıyonlarım sabah 15/10 -aksam 13/8 sabah 13/9 suan 14/9 kılom 92 neden olabılır bılgılendırırsenız sevınırım saygılar..
HOCAM MERABA 10 GÜNDÜR TANSİYONUM 18/12 ,16/11 ,14/10 ,15/9 ,14/9 ,14/9 ,15/9 ,16/10 bugünden sonra sağlık ocağında ilaç yazdılar VASOXEN 5mg bugün için tansiyonum 14/8 hocam ne önerirsiniz hangi yolu izlemem lazım ilgilenirseniz sevinirim.saygılarla iyi çalışmalar.
mrb 25 yaşındayım tansiyon sorunum var, 171 boyundayım kilom normal 64 kiloyum, tansiyonum 120- 90 veya 100- 90 çıkyor. küçük tansiyon 9′dan aşağı düşmüyor, baş ağrısı çenemde uyuşukluk ve göz altı morluklarım var aynı zamanda açlık kan şekerim genellde 103 veya 105 çıkıyor. ciiddi bi rahatsızlık geçirmedim endişe etmeliyim?
sayfanız çok güzel benim şikayetim aşırı baş agrısı ama arasıra vuruyor agrı kesici bile fayda etmiyor sadece neskafe biraz etkili oluyor en son tansiyon büyük 16-7küçük 11-7 hekime gitmeden önce önerilerinizi tavsiye edeceginiz bir saglık kuruluşu veya bölüm varmı teşekkür ederim saygılar
Öncelikle okurken bu tansiyon denen illetin sadece bende olmadığını bilmek.Beni az da olsa rahatlattı.Yalnız verdiğiniz cevaplarıda,görebilsek çok iyi olurdu.
benimde panikatağım var .pınar arkadaşla bu konuda görüşmek isterdim hastalığın çıkışı, seyredişi ,ilaç kullanımı,benim 6 sene oldu panik devam..yaşım 48 bende atletiğim bütün işin kafada bittiğini düşünüyorum.ilk günlerde benimde tansiyonım çıkıyordu .neyse herkese acil şifalar dilerim .allah yardımcımız olsun..
Mehaba hocam,annem 63 yasinda tansiyonunun olctugum zaman 200/110 anne bir tarafin agiriyormu kendini nasil hissediyorsun sordugumda ben cok iyim diyor anne simdi hipertansiyon bayimlisimi eger tansiyonu duserse dayanamiyor cevabiniz icin simdiden tesekkur ederim.Kosovadan selamlar saygilar
Ananem 73 yaşında bir çok hastalığı var. Şu andaki Küçük tansiyon 7 büyük tansiyon 18 nabız 63 neyi ifade eder? Endişeliyiz hemen doktora gitmeli miyiz? tehlikeli midir? Ne zaman hastaneye, doktora başvurulması gerekir?
sabahleyin kalktığım zaman tansiyonum 140-95 e çıkar sebebi nedir
merhaba
hocam 42 yasındayım daha önce tansiyon sorunum yoktu 1haftadır
tansiyonum 19 buyuk kücük 11 lerde hastaneye gittimde sadece dil altı veriyorlar birde iyne yapılıyor 1saat muşsadealtında tutulduktan sonra düştü diyerek eve yollanıyorum
ne yapabilirim budurumda beni bilgilendirirseniz cok sevinirim hocam şimdiden cok tesekkür ederim cevabınız icin
22 yaşındayım tansiypnum 180-100 neyapmalıyım kilom ideal
HOCAM TANSIYON HASTASI OLDUGUMU RUTIN KONTROLLERDE TESADÜFEN ÖGRENDİM 20 GÜNDÜR İLAÇ KULLANIYORUM İRDA300mg KULLANIYORUM AMA TASIYONUM 165-104 GİBİ SEYREDİYOR AMA İLAÇ KULLANMAMA RAGMEN DÜŞMÜYOR NEYAPMAM LAZIM
[...] kilo vermeniz gereken dönemlerde rezene çayından uzak durmanız gerekebilir. Hipertansiyonu (yüksek tansiyon) olan kişilerin rezene çayını kullanırken çok dikkatli olması [...]