Farenjit

Yutaktaki iltihaplanmaya bağlı olarak ortaya çıkar; genellikle bu­run boşluklarında ve gırtlaktaki iltihap­lanmalarla birlikte görülür. Hastalığın gidişine göre farenjitin akut ve kronik biçimlerinden söz edilir.

FRANJİT NEDENLERİ

Akut farenjitin en sık rastlanan neden­leri başta Streptococcus pyogenes türü olmak üzere bakteriler, bazı virüsler ve çeşitli bulaşıcı hastalıklardır. Kronik farenjit de birçok nedene bağlı olabilir. Bademcik iltihabından sonra, geniz bademciklerinin büyümesi gibi burunda kısmi tıkanma yapan has­talıklar sonucunda, nezle ya da burun mukozası iltihabında (rinit), çevre ko­şullarına bağlı olarak (aşırı kuru ya da nemli havada), çeşitli maddelere (kur­şun, antimon, çinko; iyot, cıva, bizmut bileşikleri) bağlı zehirlenmelerde ve uzun süreli konuşmalarla yutak bölgesi­nin aşırı zorlanması sonucunda ortaya çıkabilir.
Kronik farenjit ayrıca bazı hastalık­larla birlikte görülebilir. Bunlar lenfa­tizm (vücudun çeşitli bölgelerindeki lenf bezlerinin aşırı büyümesine bağlı gelişim bozukluğu), şeker hastalığı, nefrit (böbrek iltihabı), damar sertliği, kalp hastalıkları ve çeşitli vitamin ek­siklikleridir.

FARANJİT BELİRTİLERİ

Akut faranjit – Çeşitli belirtilerle orta­ya çıkar. Yutakta kısa sürede şiddetli kızarıklık, ağrılı yutma ya da yutma güçlüğü, yüksek ateş, genel halsizlik, boyun lenf bezinde şişme görülür. Aftlı farenjit – En çok diş çıkarma çağındaki çocuklarda olmak üzere hemen her zaman ağıziçi iltihabıyla (stomatit) birlikte görülür. Hastalık aft biçiminde­ki tipik lezyonların çoğunlukla aniden ortaya çıkmasıyla başlar. Aftlar merci­mek büyüklüğünde, beyaz renkte, birbi­rinden ayrı ya da gruplar halinde birleş­miş, genellikle çevresinde kırmızımsı bir alan bulunan oval lekelerdir. Bunlar yanma duygusuna, tükürük salgısının artmasına ve yutma güçlüğüne yol açar; 1-2 haftada geçer, ama genellikle yeni­den ortaya çıkar.

Basit kronik farenjit – Başlıca özellik­leri boğazda kuruma ve kızarıklık, inat­çı öksürük ve sık sık yutkunmadır; has­ta boğazındakİ yanma duygusunu gi­dermek için sürekli olarak tükürüğünü yutmaya çalışır. Hastalık 2-6 ay kadar sürebilir ya da kronikleşir. Kronik hipertrofik farenjit – Hücre boyutlarının büyümesiyle (hipertrofi) yutak duvarı kalınlaşmış ve kırmızı-mor bir renk almıştır. Farenjitin belirtisi genellikle şiddetli ve uzun süreli öksü­rük, bulantı, kusma, ses tonunda deği­şiklik ve yutkunma güçlüğüdür. Faren­jitin bu biçimi sık sık yineleyerek kro­nikleşme eğilimindedir ve daha çok 25-30 yaşlarından sonra görülür. Kronik atrofik farenjit – Yutak muko­zası çok incelmiş (atrofi), soluk renkli ve genellikle ince bir tabaka halindeki koyu ve yapışkan mukus salgısıyla kap­lıdır. Kızarıklık çok az ya da hiç yok­tur. Başlıca belirtileri kısık boğuk bir ses ve kuru öksürüktür. Hastalığın bu biçimi genellikle kronik farenjitin son evresini oluşturur.

KOMPLİKASYONLAR

Farenjit sıradan ve klinik açıdan fazla önem taşımayan bir hastalık olarak de­ğerlendirilir. Tedavide antibiyotiklerin kullanılmasından önce böbrek iltihabı­nın (nefrit) ve akut eklem romatizması­nın başlıca nedenleri Streplococcus pyogenes’in etken olduğu farenjit ve akut bademcik iltihabıydı. Günümüz­de ise antibiyotik tedavisiyle bu tür ikincil hastalıkların gelişme olasılığı Çok azalmıştır. Farenjit Özellikle çocuk­larda çoğu kez kulak iltihabıyla (otit) birleşir. Çok şiddetli ağrı ve bazen kus­ma da yapan bu hastalık kronikleştiğin­de sağırlıkla sonuçlanabilir. Farenjitin komşu anatomik yapılara yayılarak si­nüzit, larenjit ve bronşite yol açmasına da sık rastlanır.

FARANJİT TEDAVİSİ

Akut farenjitin tedavisinde burun içine uygulanan kanlanma giderici (dekonjestan) ve mikrop öldürücü (antiseptik) ilaçlar, gargaralar, buğular, gerektiğin­de de antibiyotikler ve iltihap giderici ilaçlar kullanılır. Basit kronik farenjitte ve kronik at­rofik farenjitte tedavi sigara ve alkollü içki gibi hastalığa neden oluşturabile­cek ya da onu alevlendirecek alışkanlık­ların ortadan kaldırılmasına dayanır. Ayrıca gargaralar ve boğazın tuzlu suy­la çalkalanması önerilebilir. Kronik hipertrofik farenjit de uygu­lamada yukarıdaki gibi tedavi edilir. Yerel tedavi olarak mentolle gargara yapılması yararlıdır. Ayrıca buğu teda­visi uygulanabilir.

Soru

Farenjit başka hastalıkların ortaya çıkmasına neden olur mu?

Cevap
Evet. Genellikle çocuklarda kızıl, kızamık, grip gibi mikrobik hasta­lıklann başlamasına neden olabilir. Gut hastalığı gibi belirli metabolik hastalıkların gidişi sırasında da farenjit görülebilir.

FARANJİT ÇEŞİTLERİ

ANİ GIRTLAK İLTİHABI-AKUT FARENJİT:

Basit ani gırtlak iltihaplarına oldukça sık rastlanır. Uzun süre yüksek sesle bağırmak (örneğin spor karşılaşmalarında uzun süre şarkı söylemek), üşümek, sigara dumanı, vitamin eksiklikleri, kirli hava ve hemofilus influenza, streptokoklar, virüsler gibi pek çok etken bu hastalığa yol açabilmektedir. Ses tellerinde ödem ve ses kaslarında da hafif bir kuvvet azalması görülür. Bu değişiklikler 5-10 günde hiçbir iz bırakmaksızın kaybolur.Hastalığın belirtileri, ses kısıklığı, öksürük, gırtlakta yanma duygusu ve mikrobik vakalarda ise ek olarak hafif bir ateş yükselmesi biçiminde olmaktadır. Tedavi önlemleri oldukça basittir. Hastaların olabildiğince az ve alçak sesle konuşmaları gerekir, 22°C ısıda ve % 50 nemlilikte bir hava solumaları yararlıdır. Kesinlikle sigara ve kirli havadan uzak durmalıdırlar. Aspirin, C vitamini ve sıvı besinler yararlıdır. Eğer ateş yükselmesi ve/veya sık yinelenen ya da uzun süren ses kısıklığı varsa, bir kulak-burun-boğaz hekiminin yardımlarına başvurmak gerekir.

MÜZMİN FARENJİT-KRONİK FARENJİT:

Yutağı uzun süre etkileyen iltihaplara “müzmin farenjit” (kronik farenjit) denilmektedir. Bu hastalıkta, ani farenjitin aksine ateş, kırıklık ve ağrı bulunmaz. Ancak hastalar boğazlarındaki kuruluk, yanma ve tahrişten yakınırlar. Sık sık boğazlarım balgam çıkar gibi temizleme gereksinimini duyarlar. Hastaların boğazı sürekli kızarıktır. Bademcikler büyümüş olabilir. Müzmin farenjit gelişmesini kolaylaştıran etkenlerden bazılarını şöyle özetleyebiliriz: Bazı hastalarda müzmin farenjite ailece doğuştan bir eğilim vardır. Bu gibi kimseler en ufak bir soğuk algınlığında bile farenjite yakalanırlar. Burun tıkanıklığı olan kimselerde müzmin farenjite uygun bir ortam oluşmaktadır. Şeker, gut, kalp ve damar, sindirim sistemi, böbrek, müzmin anjin, sinüzit, bronşit gibi çeşitli hastalıklar müzmin farenjit oluşumunu kolaylaştırmaktadırlar. Tozlu ve tahriş edici, buharlı iş yerlerinde çalışanlarda ve allerjik kimselerde de müzmin anjine sık rastlanmaktadır.Hastalığın tedavisinde en önemli adım etkenin ortaya çıkartılıp buna yönelik bir tedavi programının uygulanmasıdır. Ancak geçici önlemler olarak sigaranın bırakılması boğaz kuruluğunun önlenmesi amacıyla % 6 gliserin % 3 alkol eklenen % 0.35′lik tuz çözeltilerinin buruna ya da ağıza damlatılması, gerektiğinde boğaza % 10′luk gümüş nitrat sürülmesi (atuşman).denenebilir.

AKUT FARENJİT-ANİ FARENJİT

Akut (ani) faranjitlerde, yutağın iç yüzeyini örten mukozada iltihaba bağlı olarak şişme, kan göllenmesi ve kızarıklık gelişir. Akut farenjitler sıklıkla üst solunum yollarının mikrobik hastalıklarıyla birlikte bulunurlar. Farenjit vakalarının yaklaşık °/o 97’sinden virüsler sorumluyken, yalnız % 3′ün-den başlıca streptokoklar olmak üzere çeşitli bakteriler sorumludur. Çocuklarda görülen farenjitlerin bazıları kızıl, kızamık gibi çocuk hastalıklarıyla birlikte gelişir. Soğuk, kirli hava gibi çeşitli fiziksel ve kimyasal etkenler de ani bir farenjite yol açabilir.Ani faranjit vakalarına bazı kimselerde daha sık rastlanmaktadır.

Örneğin butun tıkanıklığı nedeniyle ağızdan soluk almak zorunda olan kimselerde farenjit daha sık görülmektedir. Çünkü ağızdan alınan soluk yeterince ısınıp nemlenmediği için yutağı tahriş edip iltihaplanmaya ortam hazırlamaktadır. Allerjik kimselerde ve/veya iyi beslenmeyen ve vitamin eksikliğinde olan kimselerde de farenjitlere daha sık rastlanmaktadır. Aşırı baharatlı besin alanlarda, alkol ve sigarayı fazla kullananlarda da farenjit sık görülmektedir. Çünkü bu maddeler yutağı tahriş edip farenjit gelişmesine uygun bir ortam hazırlamaktadırlar. Ani farenjitte gelişen belirtileri şöyle özetleyebiliriz. Hastalığın en erken belirtisi hafif bir ateş yükselmesiyle halsizliktir. Daha sonra boğazda kuruluk, kaşıntı, yanma ve ağrı gelişir. Boğaz kızarıktır. Hastalık ilerledikçe öksürük gelişmeye başlar. Hastanın bademciklerinin büyümüş ve kızarmış olduğu görülür. Burada önemli bir noktayı vurgulamak isteriz: Özellikle çocuklarda ateşle seyreden farenjitlerde etken eğer A grubu beta hemolitik streptokoklarsa gerekli tedavinin uygulanmamasının daha sonra romatizmal ateşe yol açabileceği unutulmamalıdır. Farenjitte eğer ateş yükselmemişse birkaç günlük yatak istirahati, aspirin, B ve C vitamini alınması tedavi için yeterlidir..

BU KONUYU SOSYAL MEDYA HESAPLARINDA PAYLAŞ

Yorumlar

  1. ayşe dedi ki:

    öneride bulunun neler yapmam lazım

  2. ayşe dedi ki:

    bende doktora gittim ama bir türlü ağrılarım boğazımdaki yanmalar geçmedi faranjit yüzünden yemek yiyemiyorum

  3. deniz dedi ki:

    sinan faranjitin varsa doktora git sevcan sana doktor çare bulamammış burda kim bulacak cemde doktor heralde özgeyle emineye gelince sizin durum çok kötü acil doktor bi koca bulmanız lazım en azından manita olsun

  4. sinan dedi ki:

    faranjitim var napmalıyım

  5. sevcan kura dedi ki:

    iyi günler yaklaşık yedi senedir faranjitim var ve çok rahatsız oluyorum doktora gittim önemli bişey yok dedi ama ben çok rahatsızım ne olur yardımcı olun

  6. cem dedi ki:

    özge hanım siz genel cerrahiye gidin. ultrason tetkiki yapsın. boğazınızdaki kitle olabilir. geçmiş olsun

  7. ismet akça dedi ki:

    2 aydan berı öksürürken boğulacakmış gıbı öksürüyorüm ne yapmamlazım

  8. emine dedi ki:

    merhabalar bende sürekli her ay tekrarlanan bi şekilde faranjit oluşuyor doktora gidiyorum antibiyotik veriyo ama antibiyotike karşı alerjim oldugu için kullanamıyorum bademcik iltihabı olmadıgı için bogaz kültürüde yapmıyo doktorlar kendimi yetterince koruduysamda tekrarlanıp duruyo cok halsiz kalıyorum ne yapmam konusunda bilgi vermenizi istiyorum teşekkürler

  9. özge uran dedi ki:

    merhabalar yakaşık 1buçuk yıldır yutkundukça gitmeyen boğazıma takılan cisim varmış gibi birşey hissetme durumum var hangi doktora gittiysem çözüm bulunamadı bademcik sorunumda çok sık olmakla beraber eklem romatizması çocukken geçirip 18yaşıma kadar deposilin yedim burun kemiğimdede problem var doktorum bundan dolayı nefes almakta zorlandığımı ve boğazıma takılan cisimin bundan olduğunu söyledi ama ben sadece bundan ilerii geldiğine inanamadım açıkçası ne yapmalıyım ne olur bilgi verin saygılar

  10. hülya dedi ki:

    bende 1.5 aydır süren bi öksürük vrdı.doktora gittim geniz akıntımın oldugunu söyledi ilaç verdi..ve bkaç haftaa öksürüğüm kesildi yinee başladı:(:( halsizlikte vr

Yorum Yaz

Yandex.Metrica